History of WalesHanes Cymru / Modern WalesCymru Fodern

1934–2017

Betty Campbell

Raised in Butetown, Cardiff, she became head of Mount Stuart Primary and taught Black history long before it was common.Wedi’i magu yn Butetown, Caerdydd, daeth yn bennaeth Ysgol Gynradd Mount Stuart a dysgodd hanes pobl dduon ymhell cyn i hynny fod yn gyffredin.

1934–2017Wales’s first Black head teacherPennaeth du cyntaf CymruModern WalesCymru Fodern
Betty Campbell’s statue in Central Square, Cardiff
Betty Campbell’s statue in Central Square, CardiffCerflun Betty Campbell yn y Sgwâr Canolog, Caerdydd · Photo: Wikimedia CommonsLlun: Wikimedia Commons

A teacher once told her that a Black girl from Butetown could not become a head teacher. She proved her wrong. In 2021 her statue in Cardiff became the first in Wales of a named, real woman to stand outdoors.

Dywedodd athrawes wrthi unwaith na allai merch ddu o Butetown fod yn bennaeth. Profodd hi’n anghywir. Yn 2021 daeth ei cherflun yng Nghaerdydd yn gerflun awyr agored cyntaf Cymru o fenyw go iawn a enwir.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1863–1945

David Lloyd George

Prime MinisterPrif Weinidog

Welsh-speaking prime minister from 1916 to 1922 whose 1909 People’s Budget laid foundations for the welfare state.Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.

1876–1939

Gwen John

PainterArlunydd

Born in Haverfordwest, she painted quiet, intense portraits and is now ranked among the finest artists of her time.Fe’i ganed yn Hwlffordd. Paentiodd bortreadau tawel, dwys, ac fe’i hystyrir heddiw ymhlith artistiaid gorau ei chyfnod.

1887–1917

Hedd Wyn

The poet of the black chairBardd y Gadair Ddu

Ellis Humphrey Evans, a shepherd from Trawsfynydd, who won the eisteddfod chair weeks after he was killed in battle.Ellis Humphrey Evans, bugail o Drawsfynydd, a enillodd gadair yr eisteddfod wythnosau ar ôl iddo gael ei ladd mewn brwydr.

1890–1975

Jim Griffiths

First Secretary of State for WalesYsgrifennydd Gwladol cyntaf Cymru

A miner from Betws near Ammanford who became a Labour minister and built the welfare state.Glöwr o’r Betws ger Rhydaman a ddaeth yn weinidog Llafur ac a adeiladodd y wladwriaeth les.