History of WalesHanes Cymru / Modern WalesCymru Fodern
1863–1945
Welsh-speaking prime minister from 1916 to 1922 whose 1909 People’s Budget laid foundations for the welfare state.Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
Born in Manchester and raised in Llanystumdwy, Lloyd George qualified as a solicitor and was elected MP for Caernarfon Boroughs in 1890. As Chancellor he introduced old-age pensions and the 1909 People’s Budget, and national insurance in 1911.
He became Prime Minister in December 1916 and led Britain to victory in 1918. He remains the only Welsh-speaking prime minister. He died in Llanystumdwy in 1945.
Ganed Lloyd George ym Manceinion a’i fagu yn Llanystumdwy. Daeth yn gyfreithiwr ac fe’i hetholwyd yn AS Bwrdeistrefi Caernarfon yn 1890. Fel Canghellor cyflwynodd bensiynau henoed, Cyllideb y Bobl yn 1909, ac yswiriant gwladol yn 1911.
Daeth yn Brif Weinidog ym mis Rhagfyr 1916 ac arweiniodd Brydain i fuddugoliaeth yn 1918. Ef yw’r unig brif weinidog Cymraeg ei iaith. Bu farw yn Llanystumdwy yn 1945.
David Lloyd George, raised in Llanystumdwy, leads Britain through the end of the First World War.Mae David Lloyd George, a fagwyd yn Llanystumdwy, yn arwain Prydain drwy ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf.
Born in Haverfordwest, she painted quiet, intense portraits and is now ranked among the finest artists of her time.Fe’i ganed yn Hwlffordd. Paentiodd bortreadau tawel, dwys, ac fe’i hystyrir heddiw ymhlith artistiaid gorau ei chyfnod.
Ellis Humphrey Evans, a shepherd from Trawsfynydd, who won the eisteddfod chair weeks after he was killed in battle.Ellis Humphrey Evans, bugail o Drawsfynydd, a enillodd gadair yr eisteddfod wythnosau ar ôl iddo gael ei ladd mewn brwydr.
A miner from Betws near Ammanford who became a Labour minister and built the welfare state.Glöwr o’r Betws ger Rhydaman a ddaeth yn weinidog Llafur ac a adeiladodd y wladwriaeth les.
A quarryman’s daughter from Rhosgadfan whose short stories and novels are the high point of modern Welsh prose.Merch chwarelwr o Rosgadfan y mae ei storïau byrion a’i nofelau’n uchafbwynt rhyddiaith Gymraeg fodern.