Aneirin
Poet of Y GododdinBardd Y GododdinPoet of Y Gododdin, the elegy for the warriors of Catraeth.Bardd Y Gododdin, y farwnad i ryfelwyr Catraeth.
History of WalesHanes Cymru / The Age of PrincesOes y Tywysogion
d. 950
Hywel Dda
His name was given to the native law of Wales, notable for women’s property rights and for compensation in place of vengeance.Rhoddwyd ei enw ar gyfraith frodorol Cymru, sy’n nodedig am hawliau eiddo i fenywod ac am iawndal yn lle dial.
A grandson of Rhodri Mawr, Hywel ruled Deheubarth and later Gwynedd and Powys too. He visited Rome in 928 and was one of the few Welsh rulers to issue his own coin.
Tradition says he called an assembly at Whitland to codify the laws of Wales. The surviving lawbooks date from later centuries, but Cyfraith Hywel shaped Welsh life until the Tudor Acts of Union, and is admired for its treatment of women and its preference for compensation over punishment.
Ŵyr i Rodri Mawr oedd Hywel, a rheolodd Ddeheubarth ac yn ddiweddarach Wynedd a Phowys hefyd. Aeth ar bererindod i Rufain yn 928 ac roedd yn un o’r ychydig reolwyr Cymreig i fathu ei geiniog ei hun.
Yn ôl traddodiad galwodd gynulliad yn Hendy-gwyn ar Daf i gofnodi cyfreithiau Cymru. Mae’r llyfrau cyfraith sydd wedi goroesi yn ddiweddarach, ond lluniodd Cyfraith Hywel fywyd Cymru hyd y Deddfau Uno.
On the timelineAr y llinell amser
The laws of Hywel DdaCyfraith Hywel Dda
Welsh law is gathered under Hywel the Good and stays in use for some six hundred years.Casglir cyfraith Cymru dan Hywel Dda, a bydd yn cael ei defnyddio am ryw chwe chan mlynedd.
Also in this ageHefyd yn yr oes hon
Rhodri Mawr
Rhodri the GreatBrenin GwyneddKing of Gwynedd who brought Powys and Seisyllwg under his rule and beat back the Vikings.Brenin Gwynedd a ddaeth â Phowys a Seisyllwg dan ei reolaeth a gwrthsefyll y Llychlynwyr.
Asser
Alfred’s Welsh scholarYsgolhaig Cymreig AlffredA monk of St Davids who became adviser to Alfred the Great and wrote the first biography of an English king.Mynach o Dyddewi a ddaeth yn gynghorydd i Alffred Fawr ac a ysgrifennodd y cofiant cyntaf i frenin o Sais.
Gruffudd ap Llywelyn
King of all WalesBrenin Cymru gyfanThe only king ever to rule the whole of Wales, from 1055 until he was killed by his own men.Yr unig frenin erioed i reoli Cymru gyfan, o 1055 nes iddo gael ei ladd gan ei wŷr ei hun.