Saunders Lewis was born in Wallasey to a Welsh family, served in the First World War and became a lecturer at Swansea. He co-founded Plaid Cymru in 1925 and was its president until 1939.
In 1936 he helped set fire to the RAF bombing school at Penyberth and was jailed. His plays, such as Siwan, are classics of Welsh drama, and his 1962 radio lecture Tynged yr Iaith launched the modern language movement.
Ganed Saunders Lewis yn Wallasey i deulu Cymraeg, gwasanaethodd yn y Rhyfel Byd Cyntaf a daeth yn ddarlithydd yn Abertawe. Roedd yn un o sefydlwyr Plaid Cymru yn 1925 ac yn llywydd tan 1939.
Yn 1936 helpodd i roi ysgol fomio Penyberth ar dân a chafodd ei garcharu. Mae ei ddramâu, fel Siwan, yn glasuron, a lansiodd ei ddarlith radio Tynged yr Iaith yn 1962 y mudiad iaith modern.