History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1789–1860

Betsi Cadwaladr

From Bala, she nursed soldiers in the Crimean War, clashing at times with Florence Nightingale.O’r Bala, bu’n nyrsio milwyr yn Rhyfel y Crimea, gan anghytuno weithiau â Florence Nightingale.

Elizabeth Cadwaladr was born near Bala and ran away from home young, working as a servant and travelling the world as a ship’s maid.

At 65 she volunteered as a nurse in the Crimean War and worked close to the front at Balaclava, where she clashed with Florence Nightingale over supplies and methods. The health board for north Wales is named after her.

Ganed Elizabeth Cadwaladr ger y Bala a rhedodd o gartref yn ifanc, gan weithio fel morwyn a theithio’r byd ar longau.

Yn 65 oed gwirfoddolodd fel nyrs yn Rhyfel y Crimea a gweithiodd yn agos at y ffrynt yn Balaclava, lle bu’n anghytuno â Florence Nightingale. Enwyd bwrdd iechyd gogledd Cymru ar ei hôl.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.