History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant
1660–1709
Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.
He collected fossils, plants, inscriptions and words, and the Snowdon lily is named Lloydia after him. His Archaeologia Britannica of 1707 laid the foundations of Celtic studies.
Casglodd ffosilau, planhigion, arysgrifau a geiriau, ac enwir lili’r Wyddfa yn Lloydia ar ei ôl. Gosododd ei Archaeologia Britannica yn 1707 sylfeini astudiaethau Celtaidd.
Edward Lhuyd’s Archaeologia Britannica shows that Welsh, Breton, Cornish, Irish and Gaelic are one family of languages.Mae Archaeologia Britannica Edward Lhuyd yn dangos bod Cymraeg, Llydaweg, Cernyweg, Gwyddeleg a Gaeleg yn un teulu o ieithoedd.
Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.
Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.
His circulating schools taught a large share of the Welsh people to read, in Welsh.Dysgodd ei ysgolion cylchynol gyfran helaeth o bobl Cymru i ddarllen, a hynny yn Gymraeg.
Fiery preacher of the Methodist revival who founded a religious community at Trefeca.Pregethwr tanbaid y diwygiad Methodistaidd a sefydlodd gymuned grefyddol yn Nhrefeca.