History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1714–1773

Howell HarrisHywel Harris

Fiery preacher of the Methodist revival who founded a religious community at Trefeca.Pregethwr tanbaid y diwygiad Methodistaidd a sefydlodd gymuned grefyddol yn Nhrefeca.

1714–1773RevivalistDiwygiwrTudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

Howell Harris of Trefeca in Breconshire experienced a religious conversion in 1735 and began preaching in the open air across Wales, often facing violent mobs.

With Daniel Rowland and William Williams Pantycelyn he led the Methodist revival, organising converts into local societies. In 1752 he founded a self-supporting religious community, the Family, at Trefeca.

Cafodd Hywel Harris o Drefeca ym Mrycheiniog dröedigaeth grefyddol yn 1735 a dechreuodd bregethu yn yr awyr agored ledled Cymru, gan wynebu tyrfaoedd treisgar yn aml.

Gyda Daniel Rowland a William Williams Pantycelyn arweiniodd y diwygiad Methodistaidd, gan drefnu’r dychweledigion yn seiadau lleol. Yn 1752 sefydlodd gymuned grefyddol, y Teulu, yn Nhrefeca.

On the timelineAr y llinell amser

  1. The Methodist revivalY diwygiad Methodistaidd

    Howell Harris and Daniel Rowland start a movement that reshapes Welsh religion, music and politics.Mae Hywel Harris a Daniel Rowland yn cychwyn mudiad sy’n ail-lunio crefydd, cerddoriaeth a gwleidyddiaeth Cymru.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.