Aneirin
Poet of Y GododdinBardd Y GododdinPoet of Y Gododdin, the elegy for the warriors of Catraeth.Bardd Y Gododdin, y farwnad i ryfelwyr Catraeth.
History of WalesHanes Cymru / The Age of PrincesOes y Tywysogion
1132–1197
The Lord RhysYr Arglwydd Rhys
Patron of poets and host of the first recorded eisteddfod, at Cardigan in 1176.Noddwr beirdd a threfnydd yr eisteddfod gyntaf y gwyddys amdani, yn Aberteifi yn 1176.
Rhys ap Gruffydd, son of Gwenllian, rebuilt Deheubarth after decades of Norman pressure. Henry II eventually made him justiciar of south Wales, and he became the most powerful Welsh ruler of his day.
He rebuilt Cardigan Castle in stone and at Christmas 1176 held a great festival there of poetry and music, with chairs awarded to the winners, the first eisteddfod on record. He was buried in St Davids Cathedral.
Ailadeiladodd Rhys ap Gruffydd, mab Gwenllian, Ddeheubarth ar ôl degawdau o bwysau Normanaidd. Yn y pen draw gwnaeth Harri II ef yn ustus de Cymru, a daeth yn rheolwr Cymreig mwyaf pwerus ei ddydd.
Ailgododd Gastell Aberteifi mewn carreg ac adeg y Nadolig 1176 cynhaliodd ŵyl fawr o farddoniaeth a cherddoriaeth yno, gyda chadeiriau i’r enillwyr. Fe’i claddwyd yn Eglwys Gadeiriol Tyddewi.
On the timelineAr y llinell amser
Strata FloridaYstrad Fflur
The Lord Rhys becomes patron of Strata Florida. The abbey becomes the burial place of princes and a home of Welsh chronicles.Daw’r Arglwydd Rhys yn noddwr Ystrad Fflur. Daw’r abaty’n gladdfa tywysogion ac yn gartref i groniclau Cymraeg.
Also in this ageHefyd yn yr oes hon
Rhodri Mawr
Rhodri the GreatBrenin GwyneddKing of Gwynedd who brought Powys and Seisyllwg under his rule and beat back the Vikings.Brenin Gwynedd a ddaeth â Phowys a Seisyllwg dan ei reolaeth a gwrthsefyll y Llychlynwyr.
Asser
Alfred’s Welsh scholarYsgolhaig Cymreig AlffredA monk of St Davids who became adviser to Alfred the Great and wrote the first biography of an English king.Mynach o Dyddewi a ddaeth yn gynghorydd i Alffred Fawr ac a ysgrifennodd y cofiant cyntaf i frenin o Sais.
Hywel Dda
Hywel the GoodBrenin y DeheubarthHis name was given to the native law of Wales, notable for women’s property rights and for compensation in place of vengeance.Rhoddwyd ei enw ar gyfraith frodorol Cymru, sy’n nodedig am hawliau eiddo i fenywod ac am iawndal yn lle dial.