History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1839–1916

Cranogwen

Sarah Jane Rees of Llangrannog, a master mariner’s teacher, prize-winning poet and editor of a Welsh magazine for women.Sarah Jane Rees o Langrannog, athrawes morwriaeth, bardd buddugol a golygydd cylchgrawn Cymraeg i fenywod.

1839–1916Sailor, poet and editorMorwr, bardd a golygyddTudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

She sailed with her father as a girl, earned a master’s certificate and taught navigation to young sailors. In 1865 she beat leading male poets at the National Eisteddfod. She edited Y Frythones and campaigned for temperance across Wales.

Hwyliodd gyda’i thad yn ferch, enillodd dystysgrif meistr a dysgodd fordwyo i forwyr ifanc. Yn 1865 curodd brif feirdd gwrywaidd yr Eisteddfod Genedlaethol. Golygodd Y Frythones ac ymgyrchodd dros ddirwest ledled Cymru.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.