History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1841–1903

Joseph Parry

A Merthyr boy who worked in the ironworks at ten and became the best-known Welsh composer of his age.Bachgen o Ferthyr a weithiodd yn y gwaith haearn yn ddeg oed ac a ddaeth yn gyfansoddwr Cymreig enwocaf ei oes.

1841–1903Composer of ‘Myfanwy’Cyfansoddwr ‘Myfanwy’Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

His family emigrated to Pennsylvania, where he learned music. Chapel funds sent him to study in London, and he became professor of music at Aberystwyth. He wrote the hymn tune ‘Aberystwyth’, the song ‘Myfanwy’ and the first Welsh opera, ‘Blodwen’.

Ymfudodd ei deulu i Bensylfania, lle dysgodd gerddoriaeth. Anfonodd arian y capeli ef i astudio yn Llundain, a daeth yn athro cerdd yn Aberystwyth. Ysgrifennodd y dôn emyn ‘Aberystwyth’, y gân ‘Myfanwy’ a’r opera Gymraeg gyntaf, ‘Blodwen’.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.