History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1717–1791

William Williams Pantycelyn

Wrote hundreds of hymns, including ‘Arglwydd, arwain trwy’r anialwch’, known in English as ‘Guide me, O thou great Redeemer’.Ysgrifennodd gannoedd o emynau, gan gynnwys ‘Arglwydd, arwain trwy’r anialwch’.

1717–1791The Sweet SingerY Pêr GaniedyddTudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

William Williams of Pantycelyn near Llandovery trained as a doctor before becoming a Methodist preacher, riding thousands of miles across Wales.

He wrote hundreds of hymns and long poems that gave the revival its voice. His hymn ‘Arglwydd, arwain trwy’r anialwch’, sung in English as ‘Guide me, O thou great Redeemer’ to the tune Cwm Rhondda, is heard at rugby internationals to this day.

Hyfforddodd William Williams o Bantycelyn ger Llanymddyfri fel meddyg cyn dod yn bregethwr Methodistaidd, gan farchogaeth miloedd o filltiroedd ledled Cymru.

Ysgrifennodd gannoedd o emynau a cherddi hir a roddodd lais i’r diwygiad. Mae ei emyn ‘Arglwydd, arwain trwy’r anialwch’ i’w glywed mewn gemau rygbi rhyngwladol hyd heddiw.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.