History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

1802–1896

Lady LlanoverArglwyddes Llanofer

Patron of Welsh culture who championed the harp, the language and the Welsh national costume.Noddwr diwylliant Cymru a hyrwyddodd y delyn, yr iaith a’r wisg Gymreig.

1802–1896Augusta HallGwenynen GwentTudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

Augusta Hall of Llanover near Abergavenny took the bardic name Gwenynen Gwent, the Bee of Gwent. She learned Welsh, supported the Welsh Manuscripts Society and the first Welsh dictionary projects, and kept a household harpist.

She promoted a romantic ‘Welsh costume’ of red cloak and tall black hat that became a national symbol, and championed the triple harp.

Mabwysiadodd Augusta Hall o Lanofer ger y Fenni yr enw barddol Gwenynen Gwent. Dysgodd Gymraeg, cefnogodd gymdeithasau llawysgrifau a chadwodd delynor yn ei chartref.

Hyrwyddodd ‘wisg Gymreig’ o glogyn coch a het ddu uchel a ddaeth yn symbol cenedlaethol, a hyrwyddodd y delyn deires.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.