History of WalesHanes Cymru / Tudors to IndustryY Tuduriaid a Diwydiant

c. 1750–1832

Jemima Nicholas

Fishguard cobbler said to have rounded up French soldiers with a pitchfork during the 1797 invasion.Crydd o Abergwaun y dywedir iddi gorlannu milwyr Ffrengig â phicfforch yn ystod goresgyniad 1797.

Jemima Nicholas was a shoemaker in Fishguard. When about 1,400 French troops landed at Carregwastad Point in February 1797, local people turned out to resist.

Tradition says Jemima marched into the fields armed with a pitchfork and rounded up twelve French soldiers. She was granted a pension, and a memorial stone stands at St Mary’s Church in Fishguard.

Crydd yn Abergwaun oedd Jemima Nicholas. Pan laniodd tua 1,400 o filwyr Ffrengig yng Ngharreg Wastad ym mis Chwefror 1797, aeth y bobl leol allan i’w gwrthsefyll.

Yn ôl traddodiad aeth Jemima i’r caeau â phicfforch a chorlannu deuddeg o filwyr Ffrengig. Cafodd bensiwn, ac mae carreg goffa iddi yn Eglwys y Santes Fair, Abergwaun.

On the timelineAr y llinell amser

  1. The last invasion of BritainY goresgyniad olaf

    A French force lands near Fishguard and surrenders within two days. Jemima Nicholas becomes a legend.Mae llu Ffrengig yn glanio ger Abergwaun ac yn ildio o fewn deuddydd. Daw Jemima Nicholas yn chwedl.

Also in this ageHefyd yn yr oes hon

1457–1509

Henry VIIHarri Tudur

Founder of the TudorsSylfaenydd y Tuduriaid

Born at Pembroke Castle, he landed in Wales in 1485, won at Bosworth and founded the Tudor dynasty.Fe’i ganed yng Nghastell Penfro. Glaniodd yng Nghymru yn 1485, enillodd ym Mosworth a sefydlu llinach y Tuduriaid.

c. 1545–1604

William Morgan

Bishop and translatorEsgob a chyfieithydd

Translated the full Bible into Welsh in 1588. His prose became the standard for written Welsh.Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

1660–1709

Edward Lhuyd

Naturalist and linguistNaturiaethwr ac ieithydd

Keeper of the Ashmolean Museum, who travelled the Celtic lands and showed that their languages were related.Ceidwad Amgueddfa’r Ashmolean, a deithiodd y gwledydd Celtaidd a dangos bod eu hieithoedd yn perthyn.