Born in Newtown, Montgomeryshire, Robert Owen left at ten to work in drapery and became a successful mill owner. At New Lanark in Scotland he improved housing, banned child labour under ten and opened the first infant school in Britain.
He went on to champion co-operation and trade unions and founded a community at New Harmony in America. He died in Newtown in 1858 and is buried there.
Ganed Robert Owen yn y Drenewydd, Sir Drefaldwyn. Gadawodd yn ddeg oed i weithio ym myd dillad a daeth yn berchennog melin llwyddiannus. Yn New Lanark yn yr Alban gwellodd dai, gwaharddodd waith plant dan ddeg ac agor yr ysgol fabanod gyntaf ym Mhrydain.
Aeth ymlaen i hyrwyddo cydweithredu ac undebau llafur. Bu farw yn y Drenewydd yn 1858 ac fe’i claddwyd yno.