Ar 4 Tachwedd 1949 dynodwyd Cwmbrân yn dref newydd gyntaf Cymru, tref wedi’i chynllunio i deuluoedd gweithio’r cymoedd dwyreiniol.FfynhonnellCwmbran ↗Town and Country Planning Association (Saesneg)Fe’i dynodwyd ar 4 Tachwedd 1949, y dref newydd gyntaf i’w dynodi yng Nghymru; fe’i codwyd i roi cartref i bobl a weithiai eisoes yn y diwydiannau lleol, llawer ohonynt yn teithio i mewn o’r cymoedd; roedd tua 12,000 o bobl yn byw yn yr ardal adeg y dynodi; Anthony Minoprio, a gynlluniodd Crawley hefyd, a luniodd y prif gynllun; dirwynwyd y Gorfforaeth Ddatblygu i ben ar 31 Mawrth 1988.FfynhonnellCwmbran at 70: history of Cwmbran New Town ↗Cyngor Cymuned Cwmbrân (Saesneg)Ar 4 Tachwedd 1949 dynododd y Gweinidog Cynllunio Gwlad a Thref yr ardal yn “Dref Newydd” o 35,000 o bobl, y gyntaf yng Nghymru a Mynwy; sefydlwyd Corfforaeth Datblygu Cwmbrân ar 24 Tachwedd 1949 i godi cartrefi, siopau a neuaddau, yn bennaf i weithwyr y diwydiannau rhwng Casnewydd a Phont-y-pŵl; gosododd y cynllunwyr ganol y dref ar lawr gwastad y cwm a’r tai ar y tir uwch.
| Dynodwyd | 4 Tachwedd 1949 |
|---|---|
| Cynlluniwyd i | 35,000 o bobl i ddechrau |
| Codwyd gan | Gorfforaeth Datblygu Cwmbrân, 1949–1988 |
| Pobl yn 2011 | 48,535 |
Tref i’r gweithwyr#
Fe’i henwyd gan y Gweinidog Cynllunio Gwlad a Thref yn dref newydd o 35,000 o bobl, a sefydlwyd Corfforaeth Datblygu Cwmbrân ar 24 Tachwedd 1949 i godi’r cartrefi, y siopau a’r neuaddau.FfynhonnellCwmbran at 70: history of Cwmbran New Town ↗Cyngor Cymuned Cwmbrân (Saesneg)Ar 4 Tachwedd 1949 dynododd y Gweinidog Cynllunio Gwlad a Thref yr ardal yn “Dref Newydd” o 35,000 o bobl, y gyntaf yng Nghymru a Mynwy; sefydlwyd Corfforaeth Datblygu Cwmbrân ar 24 Tachwedd 1949 i godi cartrefi, siopau a neuaddau, yn bennaf i weithwyr y diwydiannau rhwng Casnewydd a Phont-y-pŵl; gosododd y cynllunwyr ganol y dref ar lawr gwastad y cwm a’r tai ar y tir uwch.
Hen bentrefi, un dref#
Roedd tua 12,000 o bobl yn byw yno pan ddynodwyd y dref. Cymerodd i mewn Hen Gwmbrân, Pontnewydd, Cwmbrân Uchaf, Henllys, Croesyceiliog, Llantarnam a Llanyrafon.FfynhonnellCwmbran ↗Town and Country Planning Association (Saesneg)Fe’i dynodwyd ar 4 Tachwedd 1949, y dref newydd gyntaf i’w dynodi yng Nghymru; fe’i codwyd i roi cartref i bobl a weithiai eisoes yn y diwydiannau lleol, llawer ohonynt yn teithio i mewn o’r cymoedd; roedd tua 12,000 o bobl yn byw yn yr ardal adeg y dynodi; Anthony Minoprio, a gynlluniodd Crawley hefyd, a luniodd y prif gynllun; dirwynwyd y Gorfforaeth Ddatblygu i ben ar 31 Mawrth 1988.FfynhonnellCwmbran ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i dynodwyd yn dref newydd yn 1949 dan Ddeddf Trefi Newydd 1946, i greu cyfleoedd gwaith newydd yn rhan dde-ddwyreiniol Maes Glo De Cymru; cymerodd i mewn hen leoedd Hen Gwmbrân, Pontnewydd, Cwmbrân Uchaf, Henllys, Croesyceiliog, Llantarnam a Llanyrafon; codwyd Canolfan Siopa Cwmbrân rhwng 1959 a 1981; roedd 48,535 o bobl yn byw yno yn 2011.

Y cynllun#
Anthony Minoprio, a gynlluniodd Crawley hefyd, a luniodd y prif gynllun. Gosodwyd canol y dref ar lawr gwastad y cwm a’r tai ar y tir uwch, a chodwyd y ganolfan siopa rhwng 1959 a 1981.FfynhonnellCwmbran ↗Town and Country Planning Association (Saesneg)Fe’i dynodwyd ar 4 Tachwedd 1949, y dref newydd gyntaf i’w dynodi yng Nghymru; fe’i codwyd i roi cartref i bobl a weithiai eisoes yn y diwydiannau lleol, llawer ohonynt yn teithio i mewn o’r cymoedd; roedd tua 12,000 o bobl yn byw yn yr ardal adeg y dynodi; Anthony Minoprio, a gynlluniodd Crawley hefyd, a luniodd y prif gynllun; dirwynwyd y Gorfforaeth Ddatblygu i ben ar 31 Mawrth 1988.FfynhonnellCwmbran at 70: history of Cwmbran New Town ↗Cyngor Cymuned Cwmbrân (Saesneg)Ar 4 Tachwedd 1949 dynododd y Gweinidog Cynllunio Gwlad a Thref yr ardal yn “Dref Newydd” o 35,000 o bobl, y gyntaf yng Nghymru a Mynwy; sefydlwyd Corfforaeth Datblygu Cwmbrân ar 24 Tachwedd 1949 i godi cartrefi, siopau a neuaddau, yn bennaf i weithwyr y diwydiannau rhwng Casnewydd a Phont-y-pŵl; gosododd y cynllunwyr ganol y dref ar lawr gwastad y cwm a’r tai ar y tir uwch.FfynhonnellCwmbran ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i dynodwyd yn dref newydd yn 1949 dan Ddeddf Trefi Newydd 1946, i greu cyfleoedd gwaith newydd yn rhan dde-ddwyreiniol Maes Glo De Cymru; cymerodd i mewn hen leoedd Hen Gwmbrân, Pontnewydd, Cwmbrân Uchaf, Henllys, Croesyceiliog, Llantarnam a Llanyrafon; codwyd Canolfan Siopa Cwmbrân rhwng 1959 a 1981; roedd 48,535 o bobl yn byw yno yn 2011.

Ffynonellau a darllen pellach





