Ralph Steadman
Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph Steadman
b. 1970
Canwr y Super Furry Animals, y cyrhaeddodd eu halbwm Cymraeg Mwng (2000) ugain uchaf siartiau Prydain, ac artist unigol aflonydd a dyfeisgar.
Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gruff Rhys o Fethesda yw canwr Super Furry Animals, un o ffigurau blaen Cŵl Cymru sy’n canu yn Gymraeg yn ogystal â Saesneg. Ysgrifennodd Super Furry Animals wyliau Dydd Gŵyl Ddewi i mewn i’w cytundeb recordio, a bu eu halbwm Gymraeg Mwng yn llwyddiant mawr yn 2000.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
| Ganed | 18 Gorffennaf 1970, HwlfforddFfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc. |
|---|---|
| Band | Super Furry Animals, o 1993FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc. |
| Anrhydeddau | Gwobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel ShampooFfynhonnellGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019). |
Ganed Gruffudd Maredudd Bowen Rhys yn Hwlffordd a’i fagu o bedair oed yn Rachub, ger Bethesda. Roedd ei dad, Ioan Bowen Rees, yn fardd, yn fynyddwr ac yn dderwydd gwisg wen yr Orsedd a ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru, ac roedd ei fam, Margaret Wynn Meredith, yn fardd hefyd.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
Brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach.
Ioan Bowen Rees, tad GruffFfynhonnellGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).
Roedd yn ysgrifennu caneuon yn fachgen bach, ac yn bymtheg oed roedd yn drymio gyda’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda. Aeth ymlaen i arwain un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, ac astudio celf ym Manceinion a Barcelona.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
Yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un pump byth ers hynny. Pan arwyddodd Creation Records nhw yn 1995, gwnaeth y band yn siŵr fod eu cytundeb yn rhoi diwrnod i ffwrdd iddynt bob Dydd Gŵyl Ddewi.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
Fuzzy Logic yn 1996 oedd y tro cyntaf i Gruff recordio yn Saesneg. Dilynodd Radiator, Guerrilla a Rings Around the World, ac yn 2000 daeth Mwng, yn Gymraeg i gyd. Teithiodd y band gydag eirth gwynt deugain troedfedd a thanc glas, ac yn 2003 daethant adref i chwarae Pesda Roc.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
Roedd ei albwm unigol cyntaf, Yr Atal Genhedlaeth, yn 2005, yn Gymraeg i gyd, gyda Gruff yn chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun. Cymysgodd Candylion Gymraeg, Saesneg a Sbaeneg, ac enillodd Hotel Shampoo y Wobr Gerddoriaeth Gymreig yn 2011.FfynhonnellGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).
Yn 2012 teithiodd ar draws yr Unol Daleithiau, ac o’r daith gwnaeth American Interior, I Grombil Cyfandir Pell: albwm, ffilm, llyfr ac ap. Mae hefyd wedi creu sioe gyda Theatr Genedlaethol Cymru, ac yn 2025 rhyddhaodd Dim Probs.FfynonellauGruff Rhys ↗Wikipedia (Saesneg)Gruffudd Maredudd Bowen Rhys (ganed 18 Gorffennaf 1970), cerddor, cyfansoddwr, cynhyrchydd, gwneuthurwr ffilmiau ac awdur o Gymro; perfformia ar ei ben ei hun a gyda bandiau gan gynnwys Super Furry Animals, a gafodd lwyddiant prif ffrwd yn y 1990au; ffurfiodd Neon Neon gyda Boom Bip, ac enwebwyd eu Stainless Style am Wobr Mercury 2008; enillodd Wobr Gerddoriaeth Gymreig 2011 am Hotel Shampoo; daeth American Interior (2014) gyda ffilm, llyfr ac ap; ymddangosodd ei albwm Dim Probs yn 2025; fe’i hystyrir yn un o ffigurau blaen cyfnod Cŵl Cymru; ganed yn Hwlffordd; roedd ei dad Ioan Bowen Rees (1929–1999) yn “fardd, ysgrifwr, dadleuwr, mynyddwr, rhyngwladolwr … a Derwydd Gwisg Wen yng Ngorsedd y Beirdd” a “ymgyrchodd ar hyd ei oes dros hawliau, iaith a diwylliant Cymru”, gan gredu mai “brwydr Cymru yw brwydr pob cenedl fach, pob cymuned fach”; bardd oedd ei fam, Margaret Wynn Meredith; Ysgol Dyffryn Ogwen, Bethesda; gradd mewn celf ym Mhrifysgol Fetropolitan Manceinion; yn 15, yn 1985, chwaraeodd y drymiau i’r band Machlud yng ngŵyl Pesda Roc ym Methesda; yna prif leisydd un o fandiau blaen y sîn Gymraeg ar label Ankst, gyda thair albwm; yn 1993 ffurfiodd ef a’r drymiwr Dafydd Ieuan o Roscefnhir Super Furry Animals, gyda Cian Ciaran, Huw Bunford a Guto Pryce, yr un aelodau hyd heddiw; arwyddo i Creation Records yn 1995; Fuzzy Logic (1996) oedd y tro cyntaf iddo recordio yn Saesneg; Radiator (1997), Guerrilla (1999), Mwng (2000) a Rings Around the World (2001); roedd y band yn enwog am eirth gwynt 40 troedfedd a thanc glas; albwm unigol cyntaf Yr Atal Genhedlaeth (2005), yn Gymraeg i gyd, gan chwarae’r rhan fwyaf o’r offerynnau ei hun; Candylion (2007), caneuon yn Saesneg, Sbaeneg a Chymraeg; Hotel Shampoo (2011); American Interior / I Grombil Cyfandir Pell (2014), albwm, ffilm, llyfr ac ap, a’r ffilm wedi’i chyd-gyfarwyddo gan Dylan Goch; The Insatiable, Inflatable Candylion gyda Theatr Genedlaethol Cymru (2015–2016); Babelsberg (2018) a Pang! (2019).Gruff Rhys ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Gruffydd Maredudd Bowen Rhys (ganwyd 18 Gorffennaf 1970), prif leisydd a gitarydd Super Furry Animals; ganed yn Hwlffordd, yn fab i Ioan Bowen Rees, a symudodd y teulu i Rachub, ger Bethesda yn 1974; Ysgol Dyffryn Ogwen; ysgrifennodd ganeuon pan oedd yn ifanc iawn; creodd y ffilm a’r prosiect aml-blatfform I Grombil Cyfandir Pell am ei daith i’r Unol Daleithiau yn 2012; wedi i’w fand cyntaf chwalu yn 1993 aeth i astudio celf yn Barcelona am gyfnod; pan arwyddodd Super Furry Animals i Creation Records yn 1995, gwnaethant yn siŵr fod eu cytundeb yn cynnwys diwrnod o wyliau bob Dydd Gŵyl Ddewi; wedi Fuzzy Logic (1996) aeth SFA ymlaen i fod yn un o fandiau mwyaf cynhyrchiol, creadigol a hirhoedlog y sîn; cyhoeddwyd hefyd albwm Gymraeg hynod lwyddiannus, Mwng, yn 2000; yn enwog yn gynnar am yr eirth 40 troedfedd a’r tanc glas; yn 2003 daeth Gruff yn ôl i dref ei fagwraeth gyda’r Super Furries i chwarae yng ngŵyl Pesda Roc.
Ffynonellau a darllen pellach
Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph SteadmanPrif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.
Rhodri MorganGwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.
Syr Martin EvansPeiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.
Syr Terry MatthewsYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf