Hanes Cymru / Cymru Heddiw

b. 1965

Patrick Jones

Bardd, dramodydd a gwneuthurwr ffilmiau o’r Coed-duon y mae ei waith ffyrnig a thyner yn llefaru dros y cymoedd, ac y canwyd ei eiriau gan y Manic Street Preachers.

Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 3 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft
b. 1965 (wedi’i gofnodi) Bardd a dramodydd y cymoedd Cymru Heddiw Beirdd ac awduron
Patrick Jones
Patrick Jones · Llun: Wikimedia Commons · Varitek, CC BY-SA 4.0

Bardd a dramodydd y cymoedd yw Patrick Jones o Dredegar a’r Coed-duon, y perfformiwyd ei gerdd The Guerrilla Tapestry yn y cyngerdd a agorodd y Cynulliad Cenedlaethol yn 1999. Mae wedi ysgrifennu dramâu i Theatr Genedlaethol Cymru, sioe gerdd i’r Siartwyr, a geiriau albwm James Dean Bradfield Even in Exile.

Ganed1965, Tredegar
CartrefY Coed-duon
LlyfrauThe Guerrilla Tapestry (1995); Fuse (2001); My Bright Shadow (2019)

Tredegar a’r Coed-duon#

Ganed Patrick Jones yn Nhredegar yn 1965 ac aeth i Ysgol Gyfun Oakdale a Choleg Crosskeys cyn astudio cymdeithaseg ac astudiaethau Americanaidd yn Abertawe. Bu’n gweithio gydag ieuenctid, yn gynorthwyydd nyrsio, yn swyddog llythrennedd ac yn ddarlithydd, a threuliodd ran helaeth o’i oes yn y Coed-duon.

Geiriau i bawb#

Yn 1993 sefydlodd Grŵp Awduron Ifanc y Coed-duon yn Sefydliad y Glowyr y Coed-duon, a dysgodd oedolion i ddarllen ac ysgrifennu yn y Coed-duon a Glynebwy. Mae wedi cynnal gweithdai darllen ac ysgrifennu ledled Cymru, mewn ysgolion a chanolfannau ieuenctid, ac wedi gweithio gydag Opera Cenedlaethol Cymru, Llenyddiaeth Cymru a grwpiau hosbis a’r Samariaid.

Voices of a Nation#

Yn Ebrill 1999 trefnodd gyngerdd yn Sefydliad y Glowyr er budd pobl Kosovo, gyda Max Boyce a James Dean Bradfield. Yn ddiweddarach y flwyddyn honno, yng nghyngerdd Voices of a Nation i agor y Cynulliad Cenedlaethol, perfformiodd Ioan Gruffudd, Matthew Rhys ac eraill ei gerdd The Guerrilla Tapestry.

Dramâu’r cymoedd#

Dechreuodd ei ddramâu gydag Everything Must Go. Yn 2014 nododd ei sioe gerdd The Forgotten, a ysgrifennwyd gyda Vanessa Dodd, 175 mlynedd ers Gwrthryfel y Siartwyr, ac yn 2016 llwyfannodd Theatr Genedlaethol Cymru Before I Leave, a ysbrydolwyd gan gôr o Ferthyr y mae ei aelodau’n byw gyda dementia.

Gyda’r Manics#

Mae wedi gwneud fideos cerddoriaeth i’r Manic Street Preachers, a recordio’i gerddi gyda Nicky Wire, James Dean Bradfield, Billy Bragg a Martyn Joseph. Yn 2020 ysgrifennodd y syniad a’r geiriau i albwm Bradfield Even in Exile, caneuon am fywyd y canwr o Chile Víctor Jara, a gyrhaeddodd rif chwech yn siartiau’r DU.

Daeth ei gasgliad o gerddi My Bright Shadow, am golled, iacháu a grym geiriau i dystio i fywyd, allan yn 2019, a dychwelodd ei gasgliad Fuse gyda cherddi newydd fel Fuse/Fracture yn 2021.

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Hefyd yn yr oes hon

b. 1936

Ralph Steadman

Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)

Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.

Ralph Steadman
1939–2017

Rhodri Morgan

Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)

Prif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.

Rhodri Morgan
b. 1941

Syr Martin Evans

Gwobr Nobel am fôn-gelloedd (wedi’i gofnodi)

Gwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.

Syr Martin Evans
b. 1943

Syr Terry Matthews

Arloeswr telathrebu (wedi’i gofnodi)

Peiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.

Syr Terry Matthews

Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf