Hanes Cymru / Llinell amser / Y Gymru Ddiwydiannol

1861

Geni archebu drwy’r post

Mae Pryce Pryce-Jones o’r Drenewydd yn dechrau anfon gwlanen Gymreig drwy’r post, y busnes archebu drwy’r post cyntaf yn y byd. Mae’r Frenhines Victoria ymhlith ei gwsmeriaid.

Llun: Siop Pryce Jones yn y Drenewydd · Henry Spooner, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1861 dechreuodd Pryce Pryce-Jones o’r Drenewydd werthu gwlanen Gymreig drwy’r post. Ystyrir ei gatalog y flwyddyn honno yn gatalog archebu drwy’r post cyntaf y byd.

Dechrau1861
BleY Drenewydd, Sir Drefaldwyn
GwerthuGwlanen Gymreig, wedi’i harchebu drwy’r post a’i hanfon ar y trên
CwsmeriaidY Frenhines Victoria a Florence Nightingale yn eu plith

Prentis y dilledydd#

Ganed ef ar 16 Hydref 1834 yn Llanllwchaearn, ychydig y tu allan i’r Drenewydd. Yn ddeuddeg oed fe’i prentisiwyd i’r dilledydd John Davies, ac yn 1856 cymerodd y busnes drosodd.

Y post a’r trên#

Yn 1859 cyrhaeddodd y rheilffordd y Drenewydd, a’r flwyddyn honno galwodd ei siop yn Royal Welsh Warehouse. Deuai’r archebion drwy’r post ac âi’r nwyddau allan ar y trên.

Y Royal Welsh Warehouse o orsaf y Drenewydd
Y Royal Welsh Warehouse o orsaf y Drenewydd · Llun: N Chadwick, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Aeth gwlanen y Drenewydd i Ewrop, America ac Awstralia, ac roedd y Frenhines Victoria a Florence Nightingale ymhlith y rhai a’i prynodd.

Y Royal Welsh Warehouse#

Erbyn 1880 roedd ganddo dros 100,000 o gwsmeriaid ym Mhrydain, ac yn 1879 cododd adeilad mawr brics coch y Royal Welsh Warehouse yn y Drenewydd.

Sach gysgu gynnar oedd ei Euklisia Rug yn 1876. Fe’i hurddwyd yn farchog yn 1887, a bu farw yn y Drenewydd ar 11 Ionawr 1920.

Pryce Jones y Drenewydd, wedi’i dynnu gan Geoff Charles
Pryce Jones y Drenewydd, wedi’i dynnu gan Geoff Charles · Llun: Geoff Charles, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Cyn ac wedyn

  1. Storm y Royal Charter

    Mae llong sy’n cludo cloddwyr aur adref o Awstralia yn cael ei dryllio ger Moelfre mewn corwynt. Bu farw tua 450 o bobl.

    Storm y Royal Charter
  2. Yr Eisteddfod Genedlaethol

    Cynhelir yr Eisteddfod Genedlaethol gyntaf ar ei ffurf fodern yn Aberdâr. Mae’n symud rhwng y gogledd a’r de bob blwyddyn hyd heddiw.

    Yr Eisteddfod Genedlaethol
  3. Y Wladfa

    Mae’r Mimosa yn glanio 153 o ymfudwyr ym Mhatagonia. Mae’r Gymraeg yn dal i gael ei siarad yn yr Ariannin heddiw.

    Y Wladfa
  4. Rheilffordd Ffestiniog yn cludo teithwyr

    Rheilffordd Ffestiniog yw’r rheilffordd gul gyntaf yn y byd i gludo teithwyr ag ager, ac mae peirianwyr yn dod o bell i’w hastudio.

    Rheilffordd Ffestiniog yn cludo teithwyr

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf