Ar noson 25 i 26 Hydref 1859 gyrrwyd y Royal Charter, ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl, ar y creigiau ger Moelfre ym Môn. Bu farw dros 450 o bobl, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru.FfynhonnellRoyal Charter (ship) ↗Wikipedia (Saesneg)Llong stêm glipar haearn o 2,719 tunnell, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855; ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl gyda thua 371 o deithwyr a 112 o griw, fe’i gyrrwyd ar y creigiau ym Mhorth Helaeth ger Moelfre ar noson 25–26 Hydref 1859, yn Storm y Royal Charter, gyda gwyntoedd dros 100 milltir yr awr; bu farw dros 450, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru; goroesodd 21 o deithwyr a 18 o’r criw; cariai aur a yswiriwyd am £322,000; nofiodd morwr i’r lan â rhaff; daeth Charles Dickens tua deufis yn ddiweddarach ac ysgrifennu amdani yn The Uncommercial Traveller, wedi siarad â’r Parch. Stephen Roose Hughes, rheithor Llanallgo; dechreuodd Robert FitzRoy wedyn y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.
| Drylliwyd | Noson 25–26 Hydref 1859 |
|---|---|
| Ble | Porth Helaeth, ger Moelfre, Môn |
| Collwyd | Dros 450 |
| Achubwyd | 39: 21 o deithwyr a 18 o’r criw |
Y llong#
Llong glipar stêm haearn o 2,719 tunnell oedd y Royal Charter, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855. Cariai tua 371 o deithwyr a 112 o griw, ac aur a yswiriwyd am £322,000.FfynhonnellRoyal Charter (ship) ↗Wikipedia (Saesneg)Llong stêm glipar haearn o 2,719 tunnell, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855; ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl gyda thua 371 o deithwyr a 112 o griw, fe’i gyrrwyd ar y creigiau ym Mhorth Helaeth ger Moelfre ar noson 25–26 Hydref 1859, yn Storm y Royal Charter, gyda gwyntoedd dros 100 milltir yr awr; bu farw dros 450, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru; goroesodd 21 o deithwyr a 18 o’r criw; cariai aur a yswiriwyd am £322,000; nofiodd morwr i’r lan â rhaff; daeth Charles Dickens tua deufis yn ddiweddarach ac ysgrifennu amdani yn The Uncommercial Traveller, wedi siarad â’r Parch. Stephen Roose Hughes, rheithor Llanallgo; dechreuodd Robert FitzRoy wedyn y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.

Y storm#
Daeth Storm y Royal Charter â gwyntoedd dros 100 milltir yr awr. Nofiodd morwr i’r lan â rhaff, ac achubwyd 21 o deithwyr a 18 o’r criw.FfynhonnellRoyal Charter (ship) ↗Wikipedia (Saesneg)Llong stêm glipar haearn o 2,719 tunnell, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855; ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl gyda thua 371 o deithwyr a 112 o griw, fe’i gyrrwyd ar y creigiau ym Mhorth Helaeth ger Moelfre ar noson 25–26 Hydref 1859, yn Storm y Royal Charter, gyda gwyntoedd dros 100 milltir yr awr; bu farw dros 450, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru; goroesodd 21 o deithwyr a 18 o’r criw; cariai aur a yswiriwyd am £322,000; nofiodd morwr i’r lan â rhaff; daeth Charles Dickens tua deufis yn ddiweddarach ac ysgrifennu amdani yn The Uncommercial Traveller, wedi siarad â’r Parch. Stephen Roose Hughes, rheithor Llanallgo; dechreuodd Robert FitzRoy wedyn y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.

Llanallgo#
Tua deufis yn ddiweddarach daeth Charles Dickens i Lanallgo, siarad â’r rheithor, y Parchedig Stephen Roose Hughes, ac ysgrifennu am y llongddrylliad yn The Uncommercial Traveller.FfynhonnellRoyal Charter (ship) ↗Wikipedia (Saesneg)Llong stêm glipar haearn o 2,719 tunnell, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855; ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl gyda thua 371 o deithwyr a 112 o griw, fe’i gyrrwyd ar y creigiau ym Mhorth Helaeth ger Moelfre ar noson 25–26 Hydref 1859, yn Storm y Royal Charter, gyda gwyntoedd dros 100 milltir yr awr; bu farw dros 450, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru; goroesodd 21 o deithwyr a 18 o’r criw; cariai aur a yswiriwyd am £322,000; nofiodd morwr i’r lan â rhaff; daeth Charles Dickens tua deufis yn ddiweddarach ac ysgrifennu amdani yn The Uncommercial Traveller, wedi siarad â’r Parch. Stephen Roose Hughes, rheithor Llanallgo; dechreuodd Robert FitzRoy wedyn y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.

Rhybuddion storm#
Wedi’r llongddrylliad dechreuodd Robert FitzRoy y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.FfynhonnellRoyal Charter (ship) ↗Wikipedia (Saesneg)Llong stêm glipar haearn o 2,719 tunnell, a adeiladwyd yn Sandycroft ar afon Dyfrdwy a’i lansio yn 1855; ar ei ffordd adref o Melbourne i Lerpwl gyda thua 371 o deithwyr a 112 o griw, fe’i gyrrwyd ar y creigiau ym Mhorth Helaeth ger Moelfre ar noson 25–26 Hydref 1859, yn Storm y Royal Charter, gyda gwyntoedd dros 100 milltir yr awr; bu farw dros 450, y nifer mwyaf o unrhyw longddrylliad ar arfordir Cymru; goroesodd 21 o deithwyr a 18 o’r criw; cariai aur a yswiriwyd am £322,000; nofiodd morwr i’r lan â rhaff; daeth Charles Dickens tua deufis yn ddiweddarach ac ysgrifennu amdani yn The Uncommercial Traveller, wedi siarad â’r Parch. Stephen Roose Hughes, rheithor Llanallgo; dechreuodd Robert FitzRoy wedyn y gwasanaeth rhybuddion tymestl cyntaf, un o ddechreuadau rhagolygon y tywydd modern.
Ffynonellau a darllen pellach





