Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr

22 Mehefin 1402

Brwydr Bryn Glas

Mae byddin Glyndŵr yn chwalu llu Seisnig ym Mhilalé ym Maesyfed ac yn dal ei gadlywydd, Edmund Mortimer.

Llun: Bryn Glas ac eglwys Pyllalai, lle’r ymladdwyd y frwydr · Ian Paterson, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 22 Mehefin 1402, Gŵyl Alban, ar fryn Bryn Glas ym Mhyllalai ger Trefyclo, enillodd Owain un o fuddugoliaethau mwyaf y Cymry dros fyddin Seisnig mewn maes agored.

Dyddiad22 Mehefin 1402
LleBryn Glas, Pyllalai, sir Faesyfed
DaliwydSyr Edmund Mortimer

Sut yr enillwyd hi#

Gosododd Owain ei saethwyr ar y llethr, lle gallent saethu ymhellach na’r Saeson. Trawodd llu cudd ystlys a chefn Mortimer. A throdd y saethwyr Cymreig ym myddin Mortimer ei hun a saethu at eu hochr eu hunain.

Brwydr Bryn Glas, darlun mewn llyfr gan Syr Owen M. Edwards
Brwydr Bryn Glas, darlun mewn llyfr gan Syr Owen M. Edwards · Llun: From a book of essays by Sir Owen M. Edwards, Public domain, Wikimedia Commons

Mortimer yn ymuno ag Owain#

Daliwyd Edmund Mortimer. Ni thalai Harri IV ei bridwerth, felly ymunodd Mortimer ag Owain a phriodi ei ferch Catrin. Y flwyddyn honno daliodd Owain yr arglwydd Grey o Ruthun hefyd, nes talu pridwerth amdano.

Yr eglwys ar y bryn#

Saif eglwys y Santes Fair, Pyllalai, ar Fryn Glas, ac mae clwstwr o goed Wellingtonia tal yn nodi lle dywedir bod y meirw’n gorwedd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Cyn ac wedyn

  1. Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon

    Mae Owain Glyndŵr yn ysgrifennu at Robert III o’r Alban fel cefnder, y ddau’n disgyn o Brutus, brenin coronog cyntaf Prydain, ac at arglwyddi Iwerddon, gan ofyn am eu cymorth.

    Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon
  2. Buddugoliaeth Hyddgen

    Ar lethrau Pumlumon, mae byddin fechan Owain Glyndŵr yn chwalu llu llawer mwy, ac mae Cymru gyfan yn dechrau ymgynnull o’i gwmpas.

    Buddugoliaeth Hyddgen
  3. Owain yn ysgubo’r de

    Mae Glyndŵr yn ymdeithio drwy ddyffryn Tywi, gan gipio cestyll o Lanymddyfri i Gaerfyrddin.

    Owain yn ysgubo’r de
  4. Senedd Machynlleth

    Coronir Glyndŵr ac mae’n galw senedd Gymreig ynghyd. Mae’n ceisio cynghrair â Ffrainc.

    Senedd Machynlleth

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf