Ar 28 Ionawr 1671 arweiniodd Harri Morgan o Sir Fynwy ei wŷr yn erbyn dinas Sbaenaidd Panama, a’i chymryd. Roedd wedi croesi’r isthmws o’r Caribî i wneud hynny.FfynonellauHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.Henry Morgan ↗Wikipedia, gyda’i ffynonellau (Saesneg)Ganed yn Harri Morgan, tua 1635, yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; urddwyd yn farchog gan Siarl II yn 1674; is-lywodraethwr Jamaica, a fu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica.
| Brwydr | 28 Ionawr 1671 |
|---|---|
| Llu | Tua 36–38 o longau a thua 1,800–2,000 o wŷr |
| Yn ddiweddarach | Syr Harri Morgan, is-lywodraethwr Jamaica |
Harri Morgan#
Ganed Morgan tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy. Yn 1667 rhoddodd llywodraethwr Jamaica, Thomas Modyford, gomisiwn iddo yn erbyn Sbaen.FfynonellauHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.Henry Morgan ↗Wikipedia, gyda’i ffynonellau (Saesneg)Ganed yn Harri Morgan, tua 1635, yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; urddwyd yn farchog gan Siarl II yn 1674; is-lywodraethwr Jamaica, a fu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica.
Ar draws yr isthmws#
Wedi cymryd caer Chagres ar lan y Caribî, arweiniodd Morgan ei wŷr i fyny afon Chagres mewn canŵod ac yna ar droed ar draws gweddill yr isthmws. Daethant o flaen Panama ar 27 Ionawr 1671.FfynhonnellHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.

Drannoeth ymosodasant. Roedd y Sbaenwyr yn llawer mwy niferus, ond gwŷr Morgan a enillodd. Roedd y llywodraethwr Sbaenaidd wedi gorchymyn llosgi’r ddinas pe collid hi, a dyna a fu.FfynhonnellHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.

Syr Harri#
Roedd Sbaen a Lloegr newydd wneud heddwch, ac i dawelu Sbaen dygwyd Morgan i Lundain yn 1672. Ond ni chyhuddwyd ef o ddim, ac fe’i hurddwyd yn farchog gan y Brenin Siarl II ym mis Tachwedd 1674. Aeth yn ôl i Jamaica yn is-lywodraethwr a bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith.FfynhonnellHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.
Bu farw yn Jamaica ar 25 Awst 1688.FfynonellauHenry Morgan ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1635 yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; yn 1667 comisiynodd y Llywodraethwr Thomas Modyford o Jamaica ef i gasglu’r preifatîrs Seisnig a dal carcharorion o Sbaen; i Panama roedd ganddo tua 36 i 38 o longau a thua 1,800 i 2,000 o wŷr; wedi cymryd Chagres aeth i fyny afon Chagres mewn canŵod a chroesi gweddill yr isthmws ar droed, cyrraedd Hen Banama ar 27 Ionawr 1671 ac ennill y frwydr drannoeth yn erbyn lluoedd Sbaenaidd llawer mwy; roedd y llywodraethwr wedi gorchymyn llosgi’r ddinas os syrthiai; i dawelu Sbaen dygodd llywodraeth Siarl II ef i Lundain yn 1672, ond ni chyhuddwyd ef o ddim ac fe’i hurddwyd yn farchog ym mis Tachwedd 1674; yn is-lywodraethwr Jamaica bu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw ar 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica, a’i gladdu yn Port Royal, lle llyncodd y môr y fynwent yn naeargryn 1692.Henry Morgan ↗Wikipedia, gyda’i ffynonellau (Saesneg)Ganed yn Harri Morgan, tua 1635, yn Llanrhymni neu Bencarn yn Sir Fynwy; urddwyd yn farchog gan Siarl II yn 1674; is-lywodraethwr Jamaica, a fu’n llywodraethwr dros dro deirgwaith; bu farw 25 Awst 1688 yn Lawrencefield, Jamaica.
Ffynonellau a darllen pellach





