Harri o Fynwy
Y brenin a aned yn Nhrefynwy (wedi’i gofnodi)Brenin Lloegr a aned yng Nghastell Trefynwy, a enillodd frwydr Agincourt yn 1415 gyda byddin y chwaraeodd saethwyr o Gymru ran enwog ynddi.
Harri o Fynwy
Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr
c. 1430
Mae Owain Tudur o Benmynydd yn priodi Catrin o Valois, gweddw Harri V. Eu hŵyr fydd Harri Tudur.
Llun: Plas Penmynydd ym Môn, hen gartref y Tuduriaid, llun gan Geoff Charles · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ganed Owain Tudur tua 1400 ym Môn, o deulu Penmynydd, a olrheiniai eu llinach i Ednyfed Fychan, distain Llywelyn Fawr. Tua 1428 priododd Gatrin o Valois, gweddw’r brenin Harri V.FfynhonnellOwen Tudor ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1400 ym Môn, o deulu Penmynydd, a olrheiniai eu llinach i Ednyfed Fychan; mab Maredudd ap Tudur ac ŵyr Tudur ap Goronwy; bu ei deulu yng ngwrthryfel Glyndŵr; priododd y Frenhines Catrin o Valois, gweddw Harri V, tua 1428; eu meibion oedd Edmwnd, tad Harri VII, a Siasbar; wedi marw Catrin yn 1437 fe’i daliwyd yng ngharchar Newgate, dihangodd, a chafodd bardwn yn 1439; wedi’i ddal ar ôl Mortimer’s Cross, torrwyd ei ben yn Henffordd ar 2 Chwefror 1461, gan ddweud y gorweddai ar y blocyn y pen a arferai orwedd yng nghôl y Frenhines Catrin.
| Ganed | Môn, tua 1400 |
|---|---|
| Teulu | Tuduriaid Penmynydd |
| Priododd | Y Frenhines Catrin o Valois, tua 1428 |
Ei dad oedd Maredudd ap Tudur a’i daid Tudur ap Goronwy. Bu’r teulu’n ymladd yng ngwrthryfel Glyndŵr, a’i ewythrod Rhys a Gwilym oedd wedi cipio Conwy.FfynonellauOwen Tudor ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1400 ym Môn, o deulu Penmynydd, a olrheiniai eu llinach i Ednyfed Fychan; mab Maredudd ap Tudur ac ŵyr Tudur ap Goronwy; bu ei deulu yng ngwrthryfel Glyndŵr; priododd y Frenhines Catrin o Valois, gweddw Harri V, tua 1428; eu meibion oedd Edmwnd, tad Harri VII, a Siasbar; wedi marw Catrin yn 1437 fe’i daliwyd yng ngharchar Newgate, dihangodd, a chafodd bardwn yn 1439; wedi’i ddal ar ôl Mortimer’s Cross, torrwyd ei ben yn Henffordd ar 2 Chwefror 1461, gan ddweud y gorweddai ar y blocyn y pen a arferai orwedd yng nghôl y Frenhines Catrin.Rhys ap Tudur ↗Wikipedia (Saesneg)Cefnder i Owain Glyndŵr, un o bum mab Tudur ap Goronwy o Benmynydd; ar Ddydd Gwener y Groglith, 1 Ebrill 1401, cipiodd ef a’i frawd Gwilym, gyda 44 o wŷr, gastell Conwy: smaliasant fod yn seiri a mynd i mewn tra oedd y gwarchodlu yn yr eglwys; dechreuodd y trafod ar 13 Ebrill a daethpwyd i gytundeb ar 24 Mehefin; daliwyd Rhys yn ddiweddarach a’i ddienyddio yng Nghaer yn 1412.
Cafodd Owain a Chatrin ddau fab, Edmwnd a Siasbar. Edmwnd fyddai tad y Brenin Harri VII.FfynhonnellOwen Tudor ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1400 ym Môn, o deulu Penmynydd, a olrheiniai eu llinach i Ednyfed Fychan; mab Maredudd ap Tudur ac ŵyr Tudur ap Goronwy; bu ei deulu yng ngwrthryfel Glyndŵr; priododd y Frenhines Catrin o Valois, gweddw Harri V, tua 1428; eu meibion oedd Edmwnd, tad Harri VII, a Siasbar; wedi marw Catrin yn 1437 fe’i daliwyd yng ngharchar Newgate, dihangodd, a chafodd bardwn yn 1439; wedi’i ddal ar ôl Mortimer’s Cross, torrwyd ei ben yn Henffordd ar 2 Chwefror 1461, gan ddweud y gorweddai ar y blocyn y pen a arferai orwedd yng nghôl y Frenhines Catrin.
Ymladdodd Owain dros Lancaster hyd y diwedd. Wedi’i ddal ar ôl Mortimer’s Cross, torrwyd ei ben yn Henffordd ar 2 Chwefror 1461. Dywedodd y gorweddai ar y blocyn y pen a arferai orwedd yng nghôl y Frenhines Catrin.FfynhonnellOwen Tudor ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed tua 1400 ym Môn, o deulu Penmynydd, a olrheiniai eu llinach i Ednyfed Fychan; mab Maredudd ap Tudur ac ŵyr Tudur ap Goronwy; bu ei deulu yng ngwrthryfel Glyndŵr; priododd y Frenhines Catrin o Valois, gweddw Harri V, tua 1428; eu meibion oedd Edmwnd, tad Harri VII, a Siasbar; wedi marw Catrin yn 1437 fe’i daliwyd yng ngharchar Newgate, dihangodd, a chafodd bardwn yn 1439; wedi’i ddal ar ôl Mortimer’s Cross, torrwyd ei ben yn Henffordd ar 2 Chwefror 1461, gan ddweud y gorweddai ar y blocyn y pen a arferai orwedd yng nghôl y Frenhines Catrin.

Ffynonellau a darllen pellach
Brenin Lloegr a aned yng Nghastell Trefynwy, a enillodd frwydr Agincourt yn 1415 gyda byddin y chwaraeodd saethwyr o Gymru ran enwog ynddi.
Harri o FynwyMae Glyndŵr yn ysgrifennu at Frenin Ffrainc yn amlinellu ei weledigaeth: eglwys Gymreig annibynnol a dwy brifysgol, un yn y gogledd ac un yn y de.
Llythyr PennalMae Owain Glyndŵr yn diflannu. Ni chafodd ei ddal ac ni chafodd ei fradychu, ac yn ôl traddodiad Cymru mae’n cysgu nes y bydd ar Gymru ei angen.
Ni ddaliwyd Owain bythMae beirdd yn ymgynnull yng Nghaerfyrddin, lle mae Dafydd ab Edmwnd yn gosod y pedwar mesur ar hugain sy’n dal i reoli barddoniaeth gaeth.
Eisteddfod CaerfyrddinGenir Harri Tudur yng Nghastell Penfro. Cyn hir mae’r beirdd yn ei gyfarch fel y mab darogan.
Geni Harri TudurYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf