Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Heddiw

27 Mehefin 2009

Pontcysyllte, Treftadaeth y Byd

Daw traphont ddŵr Thomas Telford ac un filltir ar ddeg o Gamlas Llangollen yn Safle Treftadaeth y Byd UNESCO.

Llun: Traphont Pontcysyllte o’i phen deheuol · DeFacto, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 27 Mehefin 2009 enwodd UNESCO Draphont Ddŵr Pontcysyllte ac un filltir ar ddeg o’r gamlas o’i chwmpas yn Safle Treftadaeth y Byd.

Arysgrifwyd27 Mehefin 2009
SafleTua 11 milltir o gamlas, Rhaeadr y Bedol i Bont Gledrid
Traphont307 metr o hyd, 39 metr o uchder
Codwyd1795–1805, gan Thomas Telford a William Jessop

Campwaith mewn haearn#

Galwodd UNESCO draphont Telford yn gampwaith peirianneg arloesol. Mae ei chafn haearn bwrw’n gorwedd ar fwâu haearn 39 metr uwchben Dyfrdwy, a chymysgwyd morter ei phileri o galch, dŵr a gwaed ych.

Traphont Pontcysyllte yn 2008
Traphont Pontcysyllte yn 2008 · Llun: John M Wheatley, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Un filltir ar ddeg o ddŵr#

Mae Safle Treftadaeth y Byd yn ymestyn o Raeadr y Bedol ger Llangollen hyd Bont Gledrid ger Rhoswiel, gan gynnwys Traphont y Waun, sy’n hŷn, ar y ffordd.

Traphont y Waun, sydd hefyd yn rhan o Safle Treftadaeth y Byd
Traphont y Waun, sydd hefyd yn rhan o Safle Treftadaeth y Byd · Llun: DeFacto, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Yr uchaf yn y byd#

Pontcysyllte yw’r draphont ddŵr hwyaf ym Mhrydain a’r draphont gamlas uchaf yn y byd.

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Presgripsiynau am ddim

    Cymru yw’r rhan gyntaf o Brydain i wneud pob presgripsiwn am ddim.

    Presgripsiynau am ddim
  2. Camp Lawn 2008

    Mae Cymru’n curo Ffrainc yng Nghaerdydd i ennill y Gamp Lawn, fisoedd yn unig ar ôl gadael Cwpan y Byd yn gynnar.

    Camp Lawn 2008
  3. Cwpan Ryder yng Nghymru

    Chwaraeir Cwpan Ryder yn y Celtic Manor ger Casnewydd, y tro cyntaf i Gymru gynnal digwyddiad tîm mwyaf golff.

    Cwpan Ryder yng Nghymru
  4. Pwerau deddfu

    Mae refferendwm yn rhoi pwerau deddfu llawn i’r Cynulliad, ac mae’r Gymraeg yn cael statws swyddogol yng Nghymru.

    Pwerau deddfu

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf