Yn 1902 rhoddodd Deddf Addysg Balfour arian y trethdalwyr i ysgolion yr eglwys. Yng Nghymru, dan arweiniad David Lloyd George, gwrthododd y cynghorau sir ei gweithredu.FfynonellauEducation Act 1902 ↗Wikipedia (Saesneg)Cydsyniad brenhinol ar 18 Rhagfyr 1902; diddymodd y 2,568 o fyrddau ysgol a rhoi eu gwaith i’r cynghorau sir a bwrdeistref sirol; âi arian y trethdalwyr bellach i’r ysgolion gwirfoddol, rhai Eglwys Loegr a’r Catholigion yn bennaf; gwrthwynebodd y Methodistiaid, y Bedyddwyr a’r Anghydffurfwyr eraill hi, ac erbyn 1904 roedd dros 37,000 o wysion am drethi ysgol heb eu talu.Lloyd George, David (1863–1945), first Earl Lloyd-George of Dwyfor, statesman ↗Edward Morgan Humphreys, Y Bywgraffiadur CymreigFe’i hetholwyd dros Fwrdeistrefi Caernarfon ym mis Ebrill 1890 â mwyafrif o 18; ymgyrchodd dros Gymru Fydd; arweiniodd y gwrthwynebiad i Fesur Addysg Balfour yn 1902, ac yng Nghymru dechreuodd y polisi pan wrthododd y cynghorau sir weinyddu’r Ddeddf; fel Canghellor o 1908 llywiodd Fesur Pensiynau’r Henoed drwy Dŷ’r Cyffredin; bwriad ei Gyllideb yn 1909 oedd talu am ddiwygio cymdeithasol; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 a’i gladdu uwchlaw afon Dwyfor.
| Y Ddeddf | Y Ddeddf Addysg, cydsyniad brenhinol 18 Rhagfyr 1902 |
|---|---|
| Arweinydd | David Lloyd George |
| Pwy a wrthododd | Cynghorau sir Cymru |
| Gwysion | Mwy na 37,000 erbyn 1904, am drethi ysgol heb eu talu |
Y Ddeddf#
Diddymodd y Ddeddf y 2,568 o fyrddau ysgol a throsglwyddo eu gwaith i’r cynghorau sir. Âi arian y trethi bellach i’r ysgolion gwirfoddol, y rhan fwyaf ohonynt yn ysgolion Eglwys Loegr neu’n rhai Catholig.FfynhonnellEducation Act 1902 ↗Wikipedia (Saesneg)Cydsyniad brenhinol ar 18 Rhagfyr 1902; diddymodd y 2,568 o fyrddau ysgol a rhoi eu gwaith i’r cynghorau sir a bwrdeistref sirol; âi arian y trethdalwyr bellach i’r ysgolion gwirfoddol, rhai Eglwys Loegr a’r Catholigion yn bennaf; gwrthwynebodd y Methodistiaid, y Bedyddwyr a’r Anghydffurfwyr eraill hi, ac erbyn 1904 roedd dros 37,000 o wysion am drethi ysgol heb eu talu.
Gwrthwynebodd y Methodistiaid, y Bedyddwyr a’r Anghydffurfwyr eraill hi, ac erbyn 1904 roedd mwy na 37,000 o wysion wedi’u cyflwyno am drethi ysgol heb eu talu.FfynhonnellEducation Act 1902 ↗Wikipedia (Saesneg)Cydsyniad brenhinol ar 18 Rhagfyr 1902; diddymodd y 2,568 o fyrddau ysgol a rhoi eu gwaith i’r cynghorau sir a bwrdeistref sirol; âi arian y trethdalwyr bellach i’r ysgolion gwirfoddol, rhai Eglwys Loegr a’r Catholigion yn bennaf; gwrthwynebodd y Methodistiaid, y Bedyddwyr a’r Anghydffurfwyr eraill hi, ac erbyn 1904 roedd dros 37,000 o wysion am drethi ysgol heb eu talu.

Cymru’n dweud na#
Arweiniodd Lloyd George y gwrthwynebiad i’r mesur, ac yng Nghymru dechreuodd y polisi pan wrthododd y cynghorau sir weinyddu’r Ddeddf.FfynhonnellLloyd George, David (1863–1945), first Earl Lloyd-George of Dwyfor, statesman ↗Edward Morgan Humphreys, Y Bywgraffiadur CymreigFe’i hetholwyd dros Fwrdeistrefi Caernarfon ym mis Ebrill 1890 â mwyafrif o 18; ymgyrchodd dros Gymru Fydd; arweiniodd y gwrthwynebiad i Fesur Addysg Balfour yn 1902, ac yng Nghymru dechreuodd y polisi pan wrthododd y cynghorau sir weinyddu’r Ddeddf; fel Canghellor o 1908 llywiodd Fesur Pensiynau’r Henoed drwy Dŷ’r Cyffredin; bwriad ei Gyllideb yn 1909 oedd talu am ddiwygio cymdeithasol; bu farw yn Llanystumdwy ar 26 Mawrth 1945 a’i gladdu uwchlaw afon Dwyfor.
Ffynonellau a darllen pellach





