Yn 1900 etholodd Merthyr Tudful Keir Hardie, yn sefyll dros Lafur, yn un o’i dau aelod seneddol. Ef oedd yr aelod Llafur cyntaf o Gymru, a chadwodd y sedd hyd ei farw yn 1915.FfynonellauKeir Hardie ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 15 Awst 1856 yn Swydd Lanark; yn 1900, dros Lafur, fe’i hetholwyd yn ail aelod sedd ddwy-aelod Merthyr Tudful, a’i chadw hyd ei farw yn 1915; y flwyddyn honno galwodd ynghyd y cyfarfod a sefydlodd y Pwyllgor Cynrychiolaeth Llafur, a alwyd yn Blaid Lafur yn 1906, ac wedi etholiad 1906 ef oedd arweinydd cyntaf y blaid yn Nhŷ’r Cyffredin; dadorchuddiwyd penddelw goffa iddo yn Aberdâr yn 2006.South Wales Coalfield timeline ↗Agor, Cwm, Maes Glo De Cymru (Saesneg)1898: ffurfio Ffederasiwn Glowyr De Cymru; 1899: cynnyrch o 40 miliwn tunnell; 1900: Keir Hardie yr AS Llafur cyntaf o Gymru, dros Ferthyr Tudful; 1908: cynnyrch o 55 miliwn tunnell; 1910: Tonypandy; 1913: uchafbwynt cynnyrch a gweithlu, 56 miliwn tunnell a 232,800 o ddynion; 1913: trychineb Senghennydd, 439 o ddynion a bechgyn.
| Etholwyd | 1900 |
|---|---|
| Sedd | Merthyr Tudful, a anfonai ddau aelod |
| Plaid | Llafur |
| Aelod hyd | Ei farw yn 1915 |
Sylfaenydd plaid#
Fe’i ganed yn Swydd Lanark ar 15 Awst 1856, ac yn 1900 galwodd ynghyd y cyfarfod a sefydlodd y Pwyllgor Cynrychiolaeth Llafur, a gymerodd yr enw Plaid Lafur yn 1906.FfynhonnellKeir Hardie ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 15 Awst 1856 yn Swydd Lanark; yn 1900, dros Lafur, fe’i hetholwyd yn ail aelod sedd ddwy-aelod Merthyr Tudful, a’i chadw hyd ei farw yn 1915; y flwyddyn honno galwodd ynghyd y cyfarfod a sefydlodd y Pwyllgor Cynrychiolaeth Llafur, a alwyd yn Blaid Lafur yn 1906, ac wedi etholiad 1906 ef oedd arweinydd cyntaf y blaid yn Nhŷ’r Cyffredin; dadorchuddiwyd penddelw goffa iddo yn Aberdâr yn 2006.

Wedi etholiad 1906 ef oedd arweinydd cyntaf y blaid yn Nhŷ’r Cyffredin.FfynhonnellKeir Hardie ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 15 Awst 1856 yn Swydd Lanark; yn 1900, dros Lafur, fe’i hetholwyd yn ail aelod sedd ddwy-aelod Merthyr Tudful, a’i chadw hyd ei farw yn 1915; y flwyddyn honno galwodd ynghyd y cyfarfod a sefydlodd y Pwyllgor Cynrychiolaeth Llafur, a alwyd yn Blaid Lafur yn 1906, ac wedi etholiad 1906 ef oedd arweinydd cyntaf y blaid yn Nhŷ’r Cyffredin; dadorchuddiwyd penddelw goffa iddo yn Aberdâr yn 2006.
Ei gofio yn Aberdâr#
Yn 2006 dadorchuddiwyd penddelw er cof amdano yn Aberdâr.FfynhonnellKeir Hardie ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 15 Awst 1856 yn Swydd Lanark; yn 1900, dros Lafur, fe’i hetholwyd yn ail aelod sedd ddwy-aelod Merthyr Tudful, a’i chadw hyd ei farw yn 1915; y flwyddyn honno galwodd ynghyd y cyfarfod a sefydlodd y Pwyllgor Cynrychiolaeth Llafur, a alwyd yn Blaid Lafur yn 1906, ac wedi etholiad 1906 ef oedd arweinydd cyntaf y blaid yn Nhŷ’r Cyffredin; dadorchuddiwyd penddelw goffa iddo yn Aberdâr yn 2006.

Ffynonellau a darllen pellach







