Hanes Cymru / Llinell amser / Y Gymru Ddiwydiannol

1904

Diwygiad 1904

Mae Evan Roberts yn arwain diwygiad crefyddol sy’n llenwi capeli ledled Cymru ac yn lledu dramor.

Llun: Evan Roberts a’r côr, o’r Diwygiad yn Neheudir Cymru, 1904 · Unknown photographer, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar ddiwedd 1904 llanwodd diwygiad dan arweiniad Evan Roberts, cyn-löwr 26 oed a oedd yn paratoi at y weinidogaeth, gapeli Cymru. Cyfrifwyd 100,000 o dröedigaethau.

DechreuoddDiwedd 1904
ArweinyddEvan Roberts o Gasllwchwr
Troedigaethau100,000 yng Nghymru
Lledodd iYr Alban, Lloegr, Sgandinafia, India, Affrica a’r Amerig

Evan Roberts#

Fe’i ganed yng Nghasllwchwr ar 8 Mehefin 1878. O un ar ddeg hyd dair ar hugain gweithiodd yn y pyllau wrth ochr ei dad, ac yna aeth yn brentis gof.

Evan Roberts o Gasllwchwr, 1904
Evan Roberts o Gasllwchwr, 1904 · Llun: Unknown photographer, Public domain, Wikimedia Commons

Yn 1904 aeth i Gastellnewydd Emlyn i baratoi at y weinidogaeth. Mewn oedfa dan arweiniad Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd y profiad a luniodd ei holl bregethu.

Pedwar pwynt#

Gofynnodd bedwar peth i’w wrandawyr: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw ymaith bopeth amheus, ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus.

Yn gynharach y flwyddyn honno, ym mis Chwefror 1904, roedd Florrie Evans wedi dweud mewn cyfarfod “Rwy’n caru Iesu Grist â’m holl galon”. Bellach âi’r cyfarfodydd ymlaen tan oriau mân y bore.

O Gymru i’r byd#

Lledodd y diwygiad i’r Alban, Lloegr a Sgandinafia, ar draws Ewrop, ac ymlaen i Ogledd America, India, Affrica ac America Ladin. Bu’n ddylanwad arbennig ar y mudiad Pentecostaidd a oedd yn codi yng Nghaliffornia.

Ym mis Mehefin 1905 pregethodd Evan Roberts i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr.

Cyfarfod diwygiad olaf Evan Roberts ym Môn, Gorffennaf 1905
Cyfarfod diwygiad olaf Evan Roberts ym Môn, Gorffennaf 1905 · Llun: Unknown photographer, Public domain, Wikimedia Commons

Bu farw ar 29 Ionawr 1951 a’i gladdu y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr.

Capel ac ysgoldy Moriah, Casllwchwr
Capel ac ysgoldy Moriah, Casllwchwr · Llun: GeraintTudur2, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

1878–1951

Evan Roberts

Llais diwygiad 1904 (wedi’i gofnodi)

Cyn-löwr o Gasllwchwr y taniodd ei bregethu’r diwygiad crefyddol mawr olaf yng Nghymru.

Evan Roberts

Cyn ac wedyn

  1. Keir Hardie dros Ferthyr

    Mae Merthyr Tudful yn ethol Keir Hardie, un o’r ddau aelod seneddol Llafur cyntaf.

    Keir Hardie dros Ferthyr
  2. Gwrthryfel Cymru

    Dan arweiniad Lloyd George, mae cynghorau sir Cymru yn gwrthod gweithredu Deddf Addysg 1902.

    Gwrthryfel Cymru
  3. Y siec filiwn punt gyntaf

    Llofnodir y siec gyntaf yn y byd am filiwn o bunnoedd ar lawr masnachu’r Gyfnewidfa Lo yng Nghaerdydd, am fargen mewn glo Cymreig.

    Y siec filiwn punt gyntaf
  4. Cymru’n curo’r Crysau Duon

    Mae Cymru’n ennill o 3–0 ar Barc yr Arfau, a daw Caerdydd yn ddinas yr un flwyddyn.

    Cymru’n curo’r Crysau Duon

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf