Ralph Steadman
Artist inc a sblash (wedi’i gofnodi)Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph Steadman
born 1985
Clo o Abertawe a fu’n gapten Cymru i Gampau Llawn a’r Llewod yn Ne Affrica, ac a chwaraeodd fwy o gemau prawf nag unrhyw un yn hanes rygbi.
Llun: Adeilad y Senedd, cartref Senedd Cymru, ar lan y dŵr ym Mae Caerdydd · Wikivoyage user Cardiff, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Enillodd Alun Wyn Jones, y clo o’r Mwmbwls, fwy o gapiau nag unrhyw chwaraewr rygbi’r undeb yn y byd: 158 i Gymru a 12 i’r Llewod. Enillodd dair Camp Lawn, yr olaf fel capten yn 2019, ac arweiniodd Lewod Prydain ac Iwerddon yn Ne Affrica yn 2021.FfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru.
| Ganed | 19 Medi 1985, AbertaweFfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru. |
|---|---|
| Capiau | 158 i Gymru, 12 i’r Llewod, record bydFfynhonnellAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed. |
| Anrhydeddau | Tair Camp Lawn; Chwaraewr Chwe Gwlad 2019; OBE 2020FfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru. |
Ganed Alun Wyn yn Abertawe, yn fab i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes; roedd ei dad a’i daid ill dau wedi chwarae rygbi i Abertawe. Cafodd ei fagu yn y Mwmbwls, troi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth, ymuno â Bôn-y-maen yn un ar ddeg a mynd i Goleg Llanymddyfri yn un ar bymtheg.FfynhonnellAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.
Chwaraeodd ei gêm gyntaf i’r Gweilch ym mis Medi 2005 ac yn ddiweddarach bu’n gapten arnynt. I Gymru enillodd Gamp Lawn dan-21 yn 2005, ei gap cyntaf, yn erbyn yr Ariannin, yn 2006, a’i Gamp Lawn gyntaf yn 2008, tymor a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd.FfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru.
Teithiodd gyda’r Llewod yn 2009, 2013, 2017 a 2021, un o ddim ond pump o ddynion i’w dewis ar bedair taith. Yn 2013 bu’n gapten arnynt yn y prawf tyngedfennol yn Sydney, ac yn 2021 ef oedd capten y daith i Dde Affrica.FfynhonnellAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.
Daeth yn gapten Cymru yn 2017. Yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth, a galwodd Jonathan Davies ac eraill ef yn chwaraewr rygbi gorau Cymru erioed. Yr hydref hwnnw, yng Nghwpan y Byd, gwnaeth ei 130fed cap ef y chwaraewr â’r mwyaf o gapiau i Gymru.FfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru.
Ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record byd Richie McCaw o 148 cap rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach aeth heibio iddi. Astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yn 2010, ac fe’i gwnaed yn OBE yn 2020 am ei wasanaeth i rygbi yng Nghymru.FfynonellauAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.Alun Wyn Jones ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: Alun Wyn Jones, OBE (ganed 19 Medi 1985), chwaraewr rygbi’r undeb o Gymro, i’r Gweilch, a chapten tîm Cymru ers 2017; ar ôl chwarae dros Gymru ar lefel dan-21, enillodd ei gap cyntaf yn erbyn yr Ariannin; capten tîm Cymru a enillodd Gamp Lawn 2019, ac fe’i henwyd yn Chwaraewr Pencampwriaeth y Chwe Gwlad 2019; ar 29 Medi 2019, yn erbyn Awstralia yng Nghwpan Rygbi’r Byd 2019, enillodd ei 130fed cap, gan ddod y chwaraewr gyda’r mwyaf o gapiau i Gymru, yn curo record Gethin Jenkins; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 cap, a’i churo’r wythnos ganlynol gyda 149; astudiodd yn rhan-amser am radd yn y gyfraith ym Mhrifysgol Abertawe, gan raddio yng Ngorffennaf 2010; gradd er anrhydedd gan y Brifysgol yng Ngorffennaf 2014; OBE yn Anrhydeddau Pen-blwydd y Frenhines 2020 am ei wasanaeth i rygbi’r undeb yng Nghymru.
Yn 2023, ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe, chwaraeodd yn San Helen i’r Barbariaid ac i’w glwb cartref Abertawe, gan newid ochr ar hanner amser. Chwaraeodd gêm olaf ei yrfa ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, a’r dorf ar ei thraed yn cymeradwyo.FfynhonnellAlun Wyn Jones ↗Wikipedia (Saesneg)Alun Wyn Jones (ganed 19 Medi 1985), clo rygbi’r undeb o Gymro, a chwaraeodd y rhan fwyaf o’i yrfa i’r Gweilch a Chymru; chwaraewr rygbi’r undeb â’r mwyaf o gapiau yn y byd, gyda 158 cap i Gymru a 12 i Lewod Prydain ac Iwerddon, a record y nifer mwyaf o gapiau i Gymru; ymddeolodd yn 2023; capten Llewod Prydain ac Iwerddon ar daith 2021 i Dde Affrica, un o ddim ond pump o chwaraewyr a ddewiswyd ar bedair taith neu fwy gyda’r Llewod, yn 2009, 2013, 2017 a 2021; un o saith chwaraewr Cymru i ennill tair Camp Lawn; enwyd yn chwaraewr gorau Chwe Gwlad 2019; enwebwyd am Chwaraewr y Flwyddyn y Byd yn 2015 a 2019; ganed yn Abertawe i Tim Jones, cyfreithiwr, ac Ann Jones, athrawes ysgol uwchradd; roedd ei dad a’i daid wedi chwarae rygbi i Abertawe; magwyd yn y Mwmbwls, gan droi o bêl-droed i rygbi yn Ysgol Gynradd Ystumllwynarth; Ysgol yr Esgob Gore, a Chlwb Rygbi Bôn-y-maen yn 11; yn 16 ysgoloriaeth rannol i Goleg Llanymddyfri; ei gêm gyntaf i’r Gweilch 4 Medi 2005; capten y Gweilch o 2010–11; Camp Lawn dan-21 yn 2005; ei gap cyntaf i Gymru yn 2006; ei Gamp Lawn gyntaf yn 2008, a ddechreuodd gyda buddugoliaeth gyntaf Cymru yn Twickenham ers ugain mlynedd; capten y Llewod ar gyfer y trydydd prawf tyngedfennol yn Sydney yn 2013; capten Cymru o Chwe Gwlad 2017; yn 2019 arweiniodd Gymru i’r Gamp Lawn ac fe’i pleidleisiwyd yn Chwaraewr y Bencampwriaeth; wedyn galwyd ef yn “y gorau erioed” o chwaraewyr rygbi Cymru gan Jonathan Davies ac eraill; ar 24 Hydref 2020 cyfartalodd record Richie McCaw o 148 o ymddangosiadau rhyngwladol, ac wythnos yn ddiweddarach gosododd record newydd gyda’i 149fed cap; ym mis Mai 2023 bu’n gapten y Barbariaid, a chwaraeodd i’r Barbariaid ac i Glwb Rygbi Abertawe yn San Helen ar gyfer 150 mlwyddiant Abertawe; gêm olaf ei yrfa, ar 18 Tachwedd 2023, fel capten Toulon, i gymeradwyaeth ar eu traed.
Ffynonellau a darllen pellach
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Y crysau cochion a wnaeth Gymru yn genedl rygbi.
Cartwnydd a darlunydd a fagwyd yn Abergele, yn enwog am ei luniau inc gwyllt i Fear and Loathing in Las Vegas Hunter S. Thompson.
Ralph SteadmanPrif Weinidog Cymru o 2000 i 2009, a lywiodd y Cynulliad ifanc drwy ei ddegawd cyntaf.
Rhodri MorganGwyddonydd a ddarganfu fôn-gelloedd embryonig mewn llygod, ac a enillodd Wobr Nobel am Feddygaeth yn 2007 tra’n gweithio ym Mhrifysgol Caerdydd.
Syr Martin EvansPeiriannydd o Gasnewydd a sefydlodd y cwmnïau telathrebu mawr Mitel a Newbridge Networks, a ddaeth yn biliwnydd cyntaf Cymru ac a gododd y Celtic Manor, cartref Cwpan Ryder 2010.
Syr Terry MatthewsYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf