Syr John Edward Lloyd
Hanesydd y tywysogion (wedi’i gofnodi)Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward Lloyd
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1949–2024
Cefnwr yr oes aur, enillydd y Gamp Lawn deirgwaith a Llew buddugol ddwywaith, a oedd hefyd yn llawfeddyg.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

J. P. R. Williams o Ben-y-bont ar Ogwr oedd cefnwr oes aur Cymru yn y 1970au, gyda thair Camp Lawn a chwe Choron Driphlyg, ac yn llawfeddyg wrth ei alwedigaeth. Galwodd dau o feirniaid mawr y gêm, Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan, ef y cefnwr gorau erioed.FfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr.
| Ganed | 2 Mawrth 1949, ger Pen-y-bont ar OgwrFfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”. |
|---|---|
| Bu farw | 8 Ionawr 2024; claddwyd yn LlansanwyrFfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr. |
| Capiau | 55 i Gymru, 5 yn gapten; 8 i’r Llewod PrydeinigFfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”. |
| Galwedigaeth | Llawfeddyg orthopedig ymgynghorol, Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bontFfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”. |
Ganed John Peter Rhys Williams ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr ac aeth i Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac yna i Ysgol Millfield. Roedd yn chwaraewr tenis dawnus, ac yn 1966 enillodd Deitl Iau Prydain ar gyrtiau Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4.FfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.
Dewisodd rygbi, gêm amatur bryd hynny, am y byddai’n cyd-fynd â’i astudiaethau meddygol.FfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.
Enillodd ei gap cyntaf yn 19 oed, yn Murrayfield ar 1 Chwefror 1969. Gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau daeth yn un o wynebau mwyaf adnabyddus tîm mawr Cymru’r 1970au, yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am ruthro i’r llinell wrth ymosod.FfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr.
Roedd yn nhimau Cymru a enillodd y Gamp Lawn yn 1971, 1976 a 1978, a chwe Choron Driphlyg. Mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, peth prin i gefnwr, ac ni orffennodd unwaith ar yr ochr a gollodd. Yn 1978–79 bu’n gapten ar Gymru a enillodd y Bencampwriaeth a’r Goron Driphlyg.FfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr.
Aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 ac i Dde Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn eu hanes. Yn y bedwaredd gêm brawf yn 1971 ciciodd gôl adlam bwysig o bell, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres ddiguro 1974.FfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr.
Roedd yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973.FfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.
Cymhwysodd mewn meddygaeth yn Ysbyty St Mary’s yn Llundain yn 1973, daeth yn Gymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon yn 1980, ac o 1986 bu’n ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru ym Mhen-y-bont.FfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.
Daliodd ati i chwarae i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, heb roi’r gorau iddi tan 2003, ac yn ddiweddarach bu’n llywydd Bridgend Ravens. Yn 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 at elusen plant.FfynhonnellJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.
Fe’i gwnaed yn MBE yn 1977 ac roedd ymhlith y chwaraewyr cyntaf a enwyd i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol yn 1997. Roedd yn byw yn Llansanwyr ym Mro Morgannwg ac fe’i claddwyd yn y fynwent yno.FfynonellauJ. P. R. Williams ↗Wikipedia (Saesneg)John Peter Rhys Williams (2 Mawrth 1949 – 8 Ionawr 2024), cefnwr o Gymru yn Oes Aur y 1970au; adwaenid ef fel J. P. R. neu JPR o 1973, pan ymunodd J. J. Williams â thîm Cymru; adnabyddus am ei ddull ymosodol, gyda’i locsys hir a’i sanau o gwmpas ei fferau yn ffigwr eiconig yn nhîm Cymru’r 1970au; un o grŵp bach o chwaraewyr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; ganed ar gyrion Pen-y-bont ar Ogwr; Ysgol Ramadeg y Bechgyn Pen-y-bont ac Ysgol Millfield yng Ngwlad yr Haf; chwaraewr tenis ifanc llwyddiannus a enillodd Deitl Iau Prydain 1966 yng Nghlwb All England yn Wimbledon, gan guro David Lloyd 6–4, 6–4; dewisodd rygbi, camp amatur ar y pryd, er mwyn dilyn gyrfa mewn meddygaeth; cap cyntaf i Gymru yn 19 oed, 1 Chwefror 1969 yn Murrayfield; 55 cap i Gymru, pump yn gapten, ac wyth i’r Llewod Prydeinig; clybiau Pen-y-bont, Cymry Llundain a Thondu; Camp Lawn 1971, 1976 a 1978; chwe Choron Driphlyg, 1969, 1971, 1976, 1977, 1978, 1979; mewn deg gêm yn erbyn Lloegr sgoriodd bum cais, rhywbeth eithriadol i gefnwr, ac ni fu erioed ar yr ochr a gollodd; sgoriodd gic adlam bwysig o bell yn y bedwaredd gêm brawf yng nghyfres y Llewod yn Seland Newydd 1971, a chwaraeodd ran fawr yng nghyfres yr Anorchfygol yn Ne Affrica 1974; yn rhan o’r symudiad a arweiniodd at gais enwog y Barbariaid yn erbyn Seland Newydd yn 1973; capten Cymru yn 1978–79, tymor Pencampwriaeth a Choron Driphlyg; cap olaf 1981; chwaraeodd ymlaen i Ben-y-bont ac yna Thondu hyd ei bumdegau, gan ymddeol o’r diwedd ym mis Mawrth 2003; MBE 1977; This Is Your Life 1979; un o’r rhai cyntaf i’w derbyn i Oriel Anfarwolion Rygbi Rhyngwladol, 1997; galwodd Sean Fitzpatrick ac Ian McGeechan ef y cefnwr gorau erioed; astudiodd feddygaeth yn Ysgol Feddygol Ysbyty St Mary’s, gan gymhwyso yn 1973; Cymrawd Coleg Brenhinol y Llawfeddygon 1980; ymgynghorydd llawdriniaeth trawma ac orthopedig yn Ysbyty Tywysoges Cymru, Pen-y-bont, o 1986; llywydd Bridgend Ravens; ym mis Ionawr 2006 dringodd Kilimanjaro gyda phymtheg o Gymry eraill, gan helpu codi dros £200,000 i’r NSPCC; chwaraeodd dwy o’i ferched hoci dros Gymru yng Ngemau’r Gymanwlad 1998; galwodd Barry John “heb os, y chwaraewr gorau i mi chwarae gydag ef”.J. P. R. Williams ↗Wicipedia CymraegWicipedia Cymraeg: enillodd 55 o gapiau i Gymru rhwng 1969 a 1981, ac fe’i hystyrir yn un o’r cefnwyr gorau a welodd y gêm erioed; aeth ar daith gyda’r Llewod i Seland Newydd yn 1971 a De Affrica yn 1974, dwy o’r teithiau mwyaf llwyddiannus yn hanes y Llewod, a chwaraeodd ran fawr yn y llwyddiant; fel cefnwr roedd yn enwog am ei ddewrder wrth amddiffyn ac am y ffordd y deuai i mewn i’r llinell wrth ymosod i greu bylchau; roedd yn byw ym mhentref Llansanwyr ger y Bont-faen, Bro Morgannwg, ac fe’i claddwyd ym mynwent eglwys Llansanwyr.
Ffynonellau a darllen pellach
Mae darllen y dudalen hon yn casglu ei cherdyn. Casglwch bob cerdyn yn y set. Eich holl gardiau →
Y crysau cochion a wnaeth Gymru yn genedl rygbi.
Yr hanesydd a ysgrifennodd yr hanes llawn cyntaf o Gymru o’r cyfnod cynharaf hyd 1282, ac a olygodd y Bywgraffiadur Cymreig.
Syr John Edward LloydFe’i magwyd yn Llandudno, yn fab i saer o Gaergybi, ac arweiniodd Awstralia drwy’r Rhyfel Byd Cyntaf yn Brif Weinidog o 1915 i 1923.
Billy HughesPrif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeAthro Bangor a ysgrifennodd ramadeg mawr y Gymraeg, gosod rheolau’r gynghanedd yn Cerdd Dafod, a rhoi i’r Gymraeg yr orgraff a ddefnyddia heddiw.
Syr John Morris-JonesYsgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf