Ym mis Hydref 1872 agorodd Coleg Prifysgol Cymru ei ddrysau yn Aberystwyth, gyda 26 o fyfyrwyr.FfynhonnellAberystwyth University ↗Wikipedia (Saesneg)Agorodd Coleg Prifysgol Cymru yn Aberystwyth ym mis Hydref 1872 gyda 26 o fyfyrwyr, a Thomas Charles Edwards yn brifathro cyntaf; fe’i talwyd gan roddion cyhoeddus a phreifat, ac ym mis Hydref 1875 cododd capeli Cymru’r swm nesaf gan fwy na 70,000 o roddwyr; derbyniwyd menywod o 1884; difrododd tân yn 1885 yr adeilad a elwir bellach yr Hen Goleg; cafodd ei siarter frenhinol yn 1893 ac roedd yn un o sylfaenwyr Prifysgol Cymru.
| Agorwyd | Hydref 1872 |
|---|---|
| Y myfyrwyr cyntaf | 26 |
| Y prifathro cyntaf | Thomas Charles Edwards, 1872–1891 |
| Siarter frenhinol | 1893 |
Ceiniogau’r capeli#
Talwyd amdano â rhoddion mawr a bach. Addawodd pum pwyllgor rhanbarthol dalu costau ei dair blynedd gyntaf, ac ym mis Hydref 1875 cododd capeli Cymru’r arian nesaf gan dros 70,000 o gyfranwyr.FfynhonnellAberystwyth University ↗Wikipedia (Saesneg)Agorodd Coleg Prifysgol Cymru yn Aberystwyth ym mis Hydref 1872 gyda 26 o fyfyrwyr, a Thomas Charles Edwards yn brifathro cyntaf; fe’i talwyd gan roddion cyhoeddus a phreifat, ac ym mis Hydref 1875 cododd capeli Cymru’r swm nesaf gan fwy na 70,000 o roddwyr; derbyniwyd menywod o 1884; difrododd tân yn 1885 yr adeilad a elwir bellach yr Hen Goleg; cafodd ei siarter frenhinol yn 1893 ac roedd yn un o sylfaenwyr Prifysgol Cymru.
David Davies o Landinam oedd trysorydd y coleg o 1875 hyd 1887.FfynhonnellDavies, David, Llandinam (1818–1890), industrialist and Member of Parliament ↗Ivor Bulmer-Thomas, Y Bywgraffiadur Cymreig (Saesneg)Ganed yn Llandinam ar 18 Rhagfyr 1818, yr hynaf o naw; gadawodd yr ysgol yn un ar ddeg i ffermio a llifio coed, a galwai ei hun yn “top sawyer”; o 1846 adeiladodd bontydd a rheilffyrdd, yn eu plith lein Llanidloes a’r Drenewydd a’r lein o’r Drenewydd i Fachynlleth; yn 1864 cymerodd brydles lo yn y Rhondda uchaf a suddo pyllau’r Parc a’r Maendy, a dilynodd yr Ocean Coal Company yn 1887; hyrwyddodd y doc yn y Barri, gyda rheilffordd o’r Rhondda, ac wedi brwydr galed yn y Senedd fe’i gorffennwyd yn 1889; bu’n drysorydd y coleg yn Aberystwyth o 1875 hyd 1887 ac yn AS Aberteifi; bu farw ar 20 Gorffennaf 1890.
Y prifathro cyntaf#
Ei brifathro cyntaf oedd Thomas Charles Edwards, a fu wrth y llyw o 1872 hyd 1891.FfynhonnellAberystwyth University ↗Wikipedia (Saesneg)Agorodd Coleg Prifysgol Cymru yn Aberystwyth ym mis Hydref 1872 gyda 26 o fyfyrwyr, a Thomas Charles Edwards yn brifathro cyntaf; fe’i talwyd gan roddion cyhoeddus a phreifat, ac ym mis Hydref 1875 cododd capeli Cymru’r swm nesaf gan fwy na 70,000 o roddwyr; derbyniwyd menywod o 1884; difrododd tân yn 1885 yr adeilad a elwir bellach yr Hen Goleg; cafodd ei siarter frenhinol yn 1893 ac roedd yn un o sylfaenwyr Prifysgol Cymru.


Y coleg ger y lli#
Derbyniwyd menywod o 1884. Difrododd tân yr Hen Goleg yn 1885, ond aeth y coleg yn ei flaen, ennill ei siarter frenhinol yn 1893 a bod yn un o sylfaenwyr Prifysgol Cymru.FfynhonnellAberystwyth University ↗Wikipedia (Saesneg)Agorodd Coleg Prifysgol Cymru yn Aberystwyth ym mis Hydref 1872 gyda 26 o fyfyrwyr, a Thomas Charles Edwards yn brifathro cyntaf; fe’i talwyd gan roddion cyhoeddus a phreifat, ac ym mis Hydref 1875 cododd capeli Cymru’r swm nesaf gan fwy na 70,000 o roddwyr; derbyniwyd menywod o 1884; difrododd tân yn 1885 yr adeilad a elwir bellach yr Hen Goleg; cafodd ei siarter frenhinol yn 1893 ac roedd yn un o sylfaenwyr Prifysgol Cymru.
Ffynonellau a darllen pellach




