David Lloyd George
Prif Weinidog (wedi’i gofnodi)Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd George

Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
7 Rhagfyr 1916
Mae David Lloyd George, a fagwyd yn Llanystumdwy, yn arwain Prydain drwy ddiwedd y Rhyfel Byd Cyntaf.
Llun: David Lloyd George, o wasanaeth newyddion Bain · Bain News Service, Library of Congress, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons
Ar 6 Rhagfyr 1916 daeth David Lloyd George yn Brif Weinidog, y Cymro cyntaf erioed i ddal y swydd. Roedd wedi’i fagu â’r Gymraeg yn iaith gyntaf.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Yn Weinidog Arfau o fis Mai 1915 ac yn Ysgrifennydd Rhyfel o fis Gorffennaf 1916, daeth yn Brif Weinidog ar 6 Rhagfyr 1916 a chanoli’r awdurdod drwy greu cabinet rhyfel llai; cyflwynodd y drefn gonfoi yn erbyn y llongau tanfor; roedd yn un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris yn 1919; gadawodd y swydd ar 19 Hydref 1922; wedi’i fagu â’r Gymraeg yn iaith gyntaf, ef oedd y Cymro cyntaf i ddal y swydd.
| Prif Weinidog | 6 Rhagfyr 1916 hyd 19 Hydref 1922 |
|---|---|
| Cyn hynny | Gweinidog Arfau, 1915; Ysgrifennydd Rhyfel, 1916 |
| Iaith gyntaf | Cymraeg |
| Yn 1919 | Un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris |
Ym mis Mai 1915 daeth yn Weinidog Arfau, yn bennaeth ar adran newydd, ac ym mis Gorffennaf 1916 yn Ysgrifennydd Rhyfel.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Yn Weinidog Arfau o fis Mai 1915 ac yn Ysgrifennydd Rhyfel o fis Gorffennaf 1916, daeth yn Brif Weinidog ar 6 Rhagfyr 1916 a chanoli’r awdurdod drwy greu cabinet rhyfel llai; cyflwynodd y drefn gonfoi yn erbyn y llongau tanfor; roedd yn un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris yn 1919; gadawodd y swydd ar 19 Hydref 1922; wedi’i fagu â’r Gymraeg yn iaith gyntaf, ef oedd y Cymro cyntaf i ddal y swydd.

Fel Prif Weinidog casglodd y grym i gabinet rhyfel bach, a chyflwynodd y drefn gonfoi i ddod â’r llongau bwyd yn ddiogel heibio i’r llongau tanfor.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Yn Weinidog Arfau o fis Mai 1915 ac yn Ysgrifennydd Rhyfel o fis Gorffennaf 1916, daeth yn Brif Weinidog ar 6 Rhagfyr 1916 a chanoli’r awdurdod drwy greu cabinet rhyfel llai; cyflwynodd y drefn gonfoi yn erbyn y llongau tanfor; roedd yn un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris yn 1919; gadawodd y swydd ar 19 Hydref 1922; wedi’i fagu â’r Gymraeg yn iaith gyntaf, ef oedd y Cymro cyntaf i ddal y swydd.
Wedi’r rhyfel roedd yn un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris yn 1919. Arhosodd yn Brif Weinidog hyd 19 Hydref 1922.FfynhonnellDavid Lloyd George ↗Wikipedia (Saesneg)Yn Weinidog Arfau o fis Mai 1915 ac yn Ysgrifennydd Rhyfel o fis Gorffennaf 1916, daeth yn Brif Weinidog ar 6 Rhagfyr 1916 a chanoli’r awdurdod drwy greu cabinet rhyfel llai; cyflwynodd y drefn gonfoi yn erbyn y llongau tanfor; roedd yn un o brif ffigyrau Cynhadledd Heddwch Paris yn 1919; gadawodd y swydd ar 19 Hydref 1922; wedi’i fagu â’r Gymraeg yn iaith gyntaf, ef oedd y Cymro cyntaf i ddal y swydd.

Ffynonellau a darllen pellach
Prif weinidog Cymraeg ei iaith rhwng 1916 a 1922, y gosododd ei Gyllideb y Bobl yn 1909 seiliau’r wladwriaeth les.
David Lloyd GeorgeMae Freddie Welsh o Bontypridd yn dod yn bencampwr bocsio pwysau ysgafn y byd.
Freddie Welsh, pencampwr y bydMae Ivor Novello o Gaerdydd yn ysgrifennu Keep the Home Fires Burning, y gân a gariodd Brydain drwy’r Rhyfel Mawr.
Keep the Home Fires BurningMae’r 38ain Adran (Gymreig) yn ymosod ar Goed Mametz ar y Somme. Mae’n cipio’r coed ar ôl pum diwrnod ar gost o tua 4,000 o glwyfedigion.
Coed MametzYn Eisteddfod Penbedw cyhoeddir mai Hedd Wyn yw’r bardd buddugol. Roedd wedi’i ladd ym Mhasschendaele wythnosau ynghynt, a gorchuddir y gadair â lliain du.
Y Gadair DduYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf