Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr

1 Ebrill 1401

Cipio Conwy ar Ddydd Gwener y Groglith

Mae cefndryd Glyndŵr, Rhys a Gwilym ap Tudur, yn cipio Castell Conwy tra bo’r gwarchodlu yn yr eglwys.

Llun: Castell Conwy dros yr afon, a phont grog Telford o’i flaen · Andrew Woodvine, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar Ddydd Gwener y Groglith, 1 Ebrill 1401, tra oedd gwarchodlu Conwy yn yr eglwys, cerddodd dau frawd i mewn i’r castell a’i gipio dros Owain.

DyddiadDydd Gwener y Groglith, 1 Ebrill 1401
ArweinwyrRhys a Gwilym ap Tudur
DaliwydTua thri mis

Y seiri#

Roedd Rhys a Gwilym ap Tudur o Benmynydd ym Môn yn gefndryd i Owain. Gyda 44 o wŷr daethant at y castell wedi’u gwisgo fel seiri, lladd y ddau wyliwr a chipio’r gaer. Yna cymerodd y Cymry’r dref gaerog hefyd.

Tyrau a muriau castell Conwy
Tyrau a muriau castell Conwy · Llun: Nilfanion, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ennill telerau#

Roedd un o gestyll mwyaf Edward I yn nwylo’r Cymry. Dechreuodd y trafod ar 13 Ebrill, a daliodd y brodyr allan nes cytuno ar delerau ar 24 Mehefin. Rhoesant y castell yn ôl gyda phardwn brenhinol.

Tuduriaid Penmynydd#

Meibion Tudur ap Goronwy o Benmynydd oeddent. Byddai eu nai Owain Tudur yn priodi brenhines Lloegr, a’i ŵyr yn dod yn Frenin Harri VII.

Lle digwyddodd

Y bobl

fl. 1401

Rhys a Gwilym ap Tudur

Cipwyr Castell Conwy (wedi’i gofnodi)

Cefndryd Owain Glyndŵr a gipiodd Gastell Conwy cadarn ar Ddydd Gwener y Groglith 1401 gydag ychydig o wŷr, tra oedd y garsiwn yn yr eglwys.

Rhys a Gwilym ap Tudur

Cyn ac wedyn

  1. Llyfr Coch Hergest

    Mae Hywel Fychan yn copïo’r Mabinogi, barddoniaeth y tywysogion a llawer mwy i un llyfr mawr, Llyfr Coch Hergest.

    Llyfr Coch Hergest
  2. Gwrthryfel Glyndŵr

    Cyhoeddir Owain Glyndŵr yn Dywysog Cymru ar 16 Medi, ac mae’n arwain gwrthryfel sy’n para dros ddeng mlynedd.

    Gwrthryfel Glyndŵr
  3. Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon

    Mae Owain Glyndŵr yn ysgrifennu at Robert III o’r Alban fel cefnder, y ddau’n disgyn o Brutus, brenin coronog cyntaf Prydain, ac at arglwyddi Iwerddon, gan ofyn am eu cymorth.

    Owain yn ysgrifennu at yr Alban ac Iwerddon
  4. Buddugoliaeth Hyddgen

    Ar lethrau Pumlumon, mae byddin fechan Owain Glyndŵr yn chwalu llu llawer mwy, ac mae Cymru gyfan yn dechrau ymgynnull o’i gwmpas.

    Buddugoliaeth Hyddgen

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf