Hanes Cymru / Llinell amser / Y Gymru Ddiwydiannol

1 Ionawr 1814

Seren Gomer

Cyhoeddir rhifyn cyntaf Seren Gomer yn Abertawe, y papur newydd wythnosol cyntaf yn Gymraeg.

Llun: Tudalen flaen Seren Gomer, 1 Ionawr 1814 · Joseph Harris (Gomer), Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 1 Ionawr 1814 daeth Seren Gomer allan yn Abertawe, y papur newydd wythnosol Cymraeg cyntaf.

Rhifyn cyntaf1 Ionawr 1814
BleAbertawe
SylfaenyddJoseph Harris (Gomer), gweinidog gyda’r Bedyddwyr
Parhaodd hyd1983

Papur Gomer#

Ei sylfaenydd a’i olygydd oedd Joseph Harris, a adwaenid fel Gomer, gweinidog gyda’r Bedyddwyr.

Daeth pump a phedwar ugain o rifynnau allan, ond roedd gan y papur drethi trwm i’w talu a fawr ddim hysbysebion, a chaeodd yn 1815.

Joseph Harris, Gomer, sylfaenydd a golygydd Seren Gomer
Joseph Harris, Gomer, sylfaenydd a golygydd Seren Gomer · Llun: Unknown artist, Public domain, Wikimedia Commons

Seren a ddisgleiriodd am bron 170 o flynyddoedd#

Daeth Seren Gomer yn ôl yn 1818. Daeth yn fisolyn yn 1820 ac, wedi marw Gomer yn 1825, yn chwarterolyn, a pharhaodd hyd 1983.

Seren Seren Gomer, wedi’i thynnu gan Geoff Charles
Seren Seren Gomer, wedi’i thynnu gan Geoff Charles · Llun: Geoff Charles, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Cyn ac wedyn

  1. Rheilffordd y Mwmbwls

    Mae rheilffordd Abertawe a’r Mwmbwls yn cludo teithwyr sy’n talu, y gwasanaeth rheilffordd i deithwyr cyntaf yn y byd.

    Rheilffordd y Mwmbwls
  2. Y Methodistiaid yn ymwahanu

    Mae Methodistiaid Calfinaidd Cymru yn ordeinio’u gweinidogion eu hunain ac yn gadael Eglwys Loegr. Daw Cymru’n genedl o gapeli.

    Y Methodistiaid yn ymwahanu
  3. Doc Penfro

    Mae’r Llynges Frenhinol yn symud ei dociau i Ddoc Penfro. Dros y ganrif nesaf mae’n lansio mwy na 250 o longau, pump ohonynt yn gychod brenhinol.

    Doc Penfro
  4. Yr Orsedd yn ymuno â’r Eisteddfod

    Yng ngwesty’r Ivy Bush yng Nghaerfyrddin, mae Iolo Morganwg yn dod â Gorsedd y Beirdd i mewn i’r eisteddfod, lle bu byth er hynny.

    Yr Orsedd yn ymuno â’r Eisteddfod

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf