Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

18 Gorffennaf 1958

Gemau’r Ymerodraeth yng Nghaerdydd

Mae Caerdydd yn cynnal Gemau’r Ymerodraeth Brydeinig a’r Gymanwlad, y digwyddiad chwaraeon mwyaf a gynhaliwyd yng Nghymru hyd hynny.

Llun: Y stamp tair ceiniog i Gemau Caerdydd 1958, gyda’r ddraig Gymreig · Royal Mail, 1958, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

O 18 hyd 26 Gorffennaf 1958 cynhaliodd Caerdydd Gemau Ymerodraeth a Chymanwlad Prydain, gyda 35 o genhedloedd a dros 1,100 o athletwyr.

Dyddiadau18–26 Gorffennaf 1958
Cenhedloedd35
Prif faesParc yr Arfau, Caerdydd
Enillodd CymruUn aur, tair arian, saith efydd

Lleoliadau ar draws Cymru#

Roedd y seremonïau a’r athletau ar Barc yr Arfau, y nofio ym Mhwll Ymerodraeth Cymru newydd a’r bocsio yng Ngerddi Soffia. Aeth y rhwyfo i’r gogledd i Lyn Padarn, ac roedd yr athletwyr yn byw yn RAF Sain Tathan.

Plac Pwll Ymerodraeth Cymru, a godwyd ar gyfer y Gemau
Plac Pwll Ymerodraeth Cymru, a godwyd ar gyfer y Gemau · Llun: Lewis Clarke, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Y ras gyfnewid gyntaf#

Cynhaliwyd Ras Gyfnewid Baton y Frenhines am y tro cyntaf ar gyfer Gemau Caerdydd, a’i rhedwr olaf oedd Ken Jones.

Maendy, Caerdydd, lle cynhaliwyd y seiclo trac
Maendy, Caerdydd, lle cynhaliwyd y seiclo trac · Llun: Seth Whales, Public domain, Wikimedia Commons

Medalau i Gymru#

Gwerthwyd tua 178,000 o docynnau. Enillodd Cymru un fedal aur, tair arian a saith efydd o flaen ei phobl ei hun.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Deddf Tryweryn

    Mae Deddf Corfforaeth Lerpwl yn derbyn y Cydsyniad Brenhinol, gan roi’r grym i Lerpwl foddi Cwm Tryweryn. Gwrthwynebodd tri deg pump o’r tri deg chwech AS Cymreig, ac ni phleidleisiodd yr un o’i phlaid.

    Deddf Tryweryn
  2. Cymru yng Nghwpan y Byd

    Mae Cymru’n cyrraedd rownd yr wyth olaf yn Sweden ac yn colli 1–0 i Frasil, gyda gôl gan Pelé, 17 oed.

    Cymru yng Nghwpan y Byd
  3. Y ddraig goch yn swyddogol

    Cydnabyddir Y Ddraig Goch, y ddraig goch ar wyrdd a gwyn, yn swyddogol yn faner genedlaethol Cymru.

    Y ddraig goch yn swyddogol
  4. Tynged yr Iaith

    Mae darlith radio Saunders Lewis ar dynged yr iaith yn arwain at sefydlu Cymdeithas yr Iaith Gymraeg.

    Tynged yr Iaith

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf