Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr

1 Awst 1405

Y Ffrancod yn glanio

Mae byddin Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i ymladd dros Owain. Gyda’i gilydd maent yn ymdeithio i Loegr hyd at Gaerwrangon.

Llun: Pen Woodbury Hill ger Caerwrangon, lle gwersyllodd y Cymry a’r Ffrancod ym mis Awst 1405 · Philip Halling, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ddechrau Awst 1405 cyrhaeddodd byddin fawr o Ffrainc Aberdaugleddau i ymuno â Glyndŵr. Ffrwyth cytundeb 1404 ydoedd, a daeth llu mawr o wŷr Owain i’w chyfarfod yno.

GlanioAberdaugleddau, dechrau Awst 1405
Arweinwyr FfraincJean de Hangest, Jean de Rieux, Renaud de Trie
Pellaf i’r dwyrainWoodbury Hill, ger Caerwrangon

Ar draws y de-orllewin#

Yn ôl y croniclwr Ffrengig Michel Pintoin, ymosododd y Cymry a’r Ffrancod ar Hwlffordd, Picton, Dinbych-y-pysgod, Sanclêr, Caerfyrddin ac Aberteifi y naill ar ôl y llall.

Castell Hwlffordd, yr ymosododd y Ffrancod a’r Cymry arno yn 1405
Castell Hwlffordd, yr ymosododd y Ffrancod a’r Cymry arno yn 1405 · Llun: Colin Smith, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

I mewn i Loegr#

Yna gorymdeithiasant tua’r dwyrain, allan o Gymru ac i Loegr, at gyrion Caerwrangon. Ar 22 Awst gwersyllasant ar Woodbury Hill, gyda byddin Harri IV yn eu hwynebu dros ddyffryn Teme ar Abberley Hill.

Wyth diwrnod#

Am wyth diwrnod gwersyllodd Glyndŵr a’r Ffrancod ar Woodbury Hill. Dim ond ysgarmesoedd a fu, ac yna tynnodd y ddwy fyddin yn ôl. Roedd byddin o Gymru wedi gwersyllu ychydig filltiroedd o Gaerwrangon.

Ffynonellau a darllen pellach

Wikipedia (Saesneg) ↗

Cyn ac wedyn

  1. Harlech ac Aberystwyth

    Mae Owain Glyndŵr yn cipio cestyll mawr Harlech ac Aberystwyth. Daw Harlech yn llys ac yn gartref iddo.

    Harlech ac Aberystwyth
  2. Y Cytundeb Tridarn

    Mae Glyndŵr, Mortimer ac Iarll Northumberland yn cytuno i rannu’r deyrnas: Cymru fwy i Owain, yn ymestyn at afonydd Hafren, Trent a Mersi, de Lloegr i Mortimer a’r gogledd i Percy. Mae milwyr Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i helpu.

    Y Cytundeb Tridarn
  3. Llythyr Pennal

    Mae Glyndŵr yn ysgrifennu at Frenin Ffrainc yn amlinellu ei weledigaeth: eglwys Gymreig annibynnol a dwy brifysgol, un yn y gogledd ac un yn y de.

    Llythyr Pennal
  4. Ni ddaliwyd Owain byth

    Mae Owain Glyndŵr yn diflannu. Ni chafodd ei ddal ac ni chafodd ei fradychu, ac yn ôl traddodiad Cymru mae’n cysgu nes y bydd ar Gymru ei angen.

    Ni ddaliwyd Owain byth

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf