Robert Owen
Y Drenewydd (wedi’i gofnodi)Arloeswr cydweithredu ac amodau gwell mewn ffatrïoedd, a adeiladodd gymuned ddelfrydol yn New Lanark.
Robert Owen
Hanes Cymru / Y Gymru Ddiwydiannol
1878–1951
Cyn-löwr o Gasllwchwr y taniodd ei bregethu’r diwygiad crefyddol mawr olaf yng Nghymru.
Llun: Cwch camlas yn croesi Traphont Ddŵr Pontcysyllte Telford, ymhell uwchben dyffryn Dyfrdwy · Adrian Pingstone, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Evan Roberts, glöwr a gof ifanc o Gasllwchwr, oedd llais Diwygiad mawr 1904–1905. Bu’n gweddïo am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad yng Nghymru, a phan ddaeth denai gynulleidfaoedd o filoedd, cynyddodd aelodaeth y capeli’n aruthrol drwy’r wlad, a lledodd y deffroad o Gymru i weddill Prydain ac i feysydd cenhadol y byd. Mae Cymru’n ei gofio’n syml fel Y Diwygiwr.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.Evan Roberts, y diwygiwr ↗Wicipedia CymraegPrif arweinydd Diwygiad 1904–1905 oedd Evan Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951); wedi ei eni yng Nghasllwchwr bu’n löwr am ddeuddeng mlynedd o’r adeg pan adawodd yr ysgol hyd nes ei fod yn 23 oed; yn 1904 aeth i astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; yn dilyn clywed y diwygiwr Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd brofiad a wnaeth iddo gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd ac mewn byr o dro roedd yn denu miloedd i wrando arno; fe’i hystyrir yn un o hoelion wyth Diwygiad 1904; ymwelodd â Sir Fôn rhwng 6 Mehefin a 4 Gorffennaf 1905.
| Ganed | 8 Mehefin 1878, Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr |
|---|---|
| Gwaith | Glöwr o un ar ddeg oed; prentis gof, 1902 |
| Diwygiad | Dechreuodd ym Moriah, Casllwchwr, Hydref 1904 |
| Pregeth awyr agored | 6,000 o bobl yn Rhosneigr, Mehefin 1905 |
| Bu farw | 29 Ionawr 1951, Rhiwbeina, Caerdydd |
| Claddwyd | Capel Moriah, Casllwchwr |
Ganed Evan John Roberts ar 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, un o wyth plentyn Henry a Hannah Roberts. Fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, ac yn blentyn dysgai’r Beibl ar ei gof gyda’r nos.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.
O un ar ddeg oed bu’n gweithio yn y pyllau glo gyda’i dad, yng Nghasllwchwr ac Aberpennar, ac yn 1902 aeth yn brentis gof i’w ewythr ym Mhontarddulais. Yn ŵr ifanc eithriadol o ddawnus, addysgodd ei hun i safon uchel, a threuliai oriau lawer bob wythnos mewn gweddi. Dywedodd iddo weddïo am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad yng Nghymru.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.Evan Roberts, y diwygiwr ↗Wicipedia CymraegPrif arweinydd Diwygiad 1904–1905 oedd Evan Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951); wedi ei eni yng Nghasllwchwr bu’n löwr am ddeuddeng mlynedd o’r adeg pan adawodd yr ysgol hyd nes ei fod yn 23 oed; yn 1904 aeth i astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; yn dilyn clywed y diwygiwr Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd brofiad a wnaeth iddo gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd ac mewn byr o dro roedd yn denu miloedd i wrando arno; fe’i hystyrir yn un o hoelion wyth Diwygiad 1904; ymwelodd â Sir Fôn rhwng 6 Mehefin a 4 Gorffennaf 1905.
Ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, ac ym Medi 1904 aeth i’r ysgol yng Nghastellnewydd Emlyn i baratoi am y weinidogaeth. Mewn cyfarfod ym Mlaenannerch, dan arweiniad yr efengylydd Seth Joshua, cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, ac aeth adref i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.Evan Roberts, y diwygiwr ↗Wicipedia CymraegPrif arweinydd Diwygiad 1904–1905 oedd Evan Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951); wedi ei eni yng Nghasllwchwr bu’n löwr am ddeuddeng mlynedd o’r adeg pan adawodd yr ysgol hyd nes ei fod yn 23 oed; yn 1904 aeth i astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; yn dilyn clywed y diwygiwr Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd brofiad a wnaeth iddo gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd ac mewn byr o dro roedd yn denu miloedd i wrando arno; fe’i hystyrir yn un o hoelion wyth Diwygiad 1904; ymwelodd â Sir Fôn rhwng 6 Mehefin a 4 Gorffennaf 1905.
Yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain yng Nghasllwchwr. Ymhen ychydig wythnosau denai gynulleidfaoedd o filoedd, ac o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion drwy’r genedl. Gyda’i frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans, a’r cantoresau Annie M. Rees a May John, teithiodd Gymru ar ei hyd.FfynonellauEvan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.Evan Roberts, y diwygiwr ↗Wicipedia CymraegPrif arweinydd Diwygiad 1904–1905 oedd Evan Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951); wedi ei eni yng Nghasllwchwr bu’n löwr am ddeuddeng mlynedd o’r adeg pan adawodd yr ysgol hyd nes ei fod yn 23 oed; yn 1904 aeth i astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; yn dilyn clywed y diwygiwr Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd brofiad a wnaeth iddo gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd ac mewn byr o dro roedd yn denu miloedd i wrando arno; fe’i hystyrir yn un o hoelion wyth Diwygiad 1904; ymwelodd â Sir Fôn rhwng 6 Mehefin a 4 Gorffennaf 1905.
Roedd pedwar pwynt syml i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys; bwrw ymaith bob peth amheus o’ch bywyd; bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith; a chyffesu Crist yn agored. Parhâi’r cyfarfodydd am oriau. Yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall, a dywedid na allai merlod y pwll ddeall y glowyr mwyach, gan fod eu hiaith wedi mynd mor lân.FfynhonnellEvan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.
Ym Mehefin 1905 pregethodd yn yr awyr agored yn Rhosneigr i dorf o chwe mil o bobl, yn ystod mis o gyfarfodydd ar draws Môn.FfynonellauEvan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.Evan Roberts, y diwygiwr ↗Wicipedia CymraegPrif arweinydd Diwygiad 1904–1905 oedd Evan Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951); wedi ei eni yng Nghasllwchwr bu’n löwr am ddeuddeng mlynedd o’r adeg pan adawodd yr ysgol hyd nes ei fod yn 23 oed; yn 1904 aeth i astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; yn dilyn clywed y diwygiwr Seth Joshua ym Mlaenannerch cafodd brofiad a wnaeth iddo gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd ac mewn byr o dro roedd yn denu miloedd i wrando arno; fe’i hystyrir yn un o hoelion wyth Diwygiad 1904; ymwelodd â Sir Fôn rhwng 6 Mehefin a 4 Gorffennaf 1905.
Rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd y deffroad drwy Gymru gyfan. Cynyddodd aelodaeth y capeli’n aruthrol ym mhobman, a chodwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion. Cyrhaeddodd y diwygiad weddill Prydain a meysydd cenhadol y byd, rhoddodd fod i eglwysi newydd fel yr Eglwys Apostolaidd a mudiad Elim, a gellir olrhain ei ddylanwad i fudiadau carismatig ein dyddiau ni.FfynhonnellRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.
Yn 1906, wedi blino’n lân gan fisoedd y cyfarfodydd, aeth i orffwys i gartref Jessie Penn-Lewis yng Nghaerlŷr. Yn ei flynyddoedd diweddarach rhoddodd ei hun i weddi, ac ysgrifennodd gerddi ac emynau, a gyhoeddwyd yn Aberdâr yn 1905. Rhwng 1925 a 1930 daeth yn ôl i siarad mewn cyfarfodydd yng Nghymru, ac yn angladd ei dad yn 1928 roedd ei weddi mor nerthol nes i’r rhai a oedd yno dybio y torrai diwygiad allan eto.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.
Treuliodd Evan Roberts ei flynyddoedd olaf ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw ar 29 Ionawr 1951. Fe’i claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dechreuodd y diwygiad, a dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953. Yn 2005 adroddodd Mal Pope ei hanes yn y sioe gerdd Amazing Grace.FfynonellauRoberts, Evan John (1878 – 1951), ‘Y Diwygiwr’ (the Revivalist), revivalist preacher ↗Gomer Morgan Roberts, Y Bywgraffiadur Cymreig, Llyfrgell Genedlaethol CymruGaned 8 Mehefin 1878 yn Island House, Bwlchmynydd, Casllwchwr, Morgannwg, mab Henry a Hannah Roberts; bu’n löwr yng Nghasllwchwr ac Aberpennar yn ifanc, ac aeth yn brentis i of yn 1902; gŵr ifanc eithriadol o ddawnus a gyrhaeddodd safon uchel o ddiwylliant drwy hunanddisgyblaeth; gweddïodd am dair blynedd ar ddeg am ddiwygiad crefyddol yng Nghymru; ddiwedd 1903 dechreuodd bregethu ym Moriah, Casllwchwr, a’i dderbyn yn ymgeisydd am y weinidogaeth; ddiwedd Medi 1904 aeth i ysgol John Phillips yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn cynhadledd ym Mlaenannerch cafodd brofiad a’i hysgydwodd i’r gwraidd, a dychwelodd i Gasllwchwr i gynnal cenhadaeth cyn diwedd Hydref; rhwng Tachwedd 1904 ac Ionawr 1906 lledodd deffroad crefyddol nerthol drwy Gymru, ac ef oedd ffigur amlycaf Diwygiad 1904–05; roedd yn gwbl ddiffuant; cynyddodd aelodaeth yr eglwysi’n aruthrol ym mhobman, codwyd cenhedlaeth newydd o arweinwyr a gweinidogion, a lledodd y deffroad i rannau eraill o Brydain ac i’r meysydd cenhadol; cododd cyrff newydd, fel yr Eglwys Apostolaidd, mudiad Elim ac achosion Pentecostaidd, a gellir olrhain rhai effeithiau i fudiadau carismatig diweddar; cred rhai iddo hefyd effeithio ar dwf y mudiad Llafur ifanc; yn 1906, yn flinedig a gwan, gofalwyd amdano gan Mrs Jessie Penn-Lewis yn ei chartref yng Nghaerlŷr; cymerai ran mewn cyfarfodydd yng Nghymru o bryd i’w gilydd yn 1925–30; bu’n byw ymhlith cyfeillion ym Mhorthcawl ac yn Rhiwbeina, Caerdydd, lle bu farw 29 Ionawr 1951; claddwyd ym medd y teulu ym Moriah, Casllwchwr, lle dadorchuddiwyd cofeb iddo o flaen y capel yn 1953; ysgrifennodd lawer o gerddi ac emynau; cyhoeddwyd casgliad o’i emynau yn Aberdâr yn 1905, a Gwasanaeth a milwriaeth ysbrydol yn 1912.Evan Roberts (minister) ↗Wikipedia (Saesneg)Evan John Roberts (8 Mehefin 1878 – 29 Ionawr 1951), pregethwr o Gymro ac un o ffigurau blaenllaw Diwygiad 1904–1905; ganed yng Nghasllwchwr, un o dri mab a phum merch Henry a Hannah Roberts; fe’i magwyd ar aelwyd Fethodistaidd Galfinaidd, yn blentyn ymroddgar a ddysgai’r ysgrythur ar ei gof gyda’r nos; o 11 i 23 oed gweithiodd yn y pyllau glo gyda’i dad, yna’n brentis i’w ewythr, gof ym Mhontarddulais; treuliai oriau lawer bob wythnos yn gweddïo; soniodd am weledigaeth o ‘Gymru gyfan yn cael ei chodi i’r nef’ a gofynnodd a allai Duw ‘roi i ni 100,000 o eneidiau’; adroddid nifer y dychweledigion bob dydd yn y Western Mail; yn 1904 dechreuodd astudio am y weinidogaeth yng Nghastellnewydd Emlyn; mewn oedfa gan Seth Joshua ym Mlaenannerch daeth i gredu ym ‘Medydd yr Ysbryd’; yn Hydref 1904 dechreuodd annerch cyfarfodydd bychain, a chyn hir denai gynulleidfaoedd o filoedd; o fewn pythefnos roedd y diwygiad yn newyddion cenedlaethol, a theithiodd ef, ei frawd Dan a’i gyfaill Sidney Evans y wlad; roedd pedwar pwynt i’w neges: cyffesu pob pechod hysbys, bwrw allan bob peth amheus o’ch bywyd, bod yn barod i ufuddhau i’r Ysbryd ar unwaith, a chyffesu Crist yn gyhoeddus; parhâi’r cyfarfodydd am oriau; cyffeswyd camweddau, newidiwyd bywydau ac aeth y tafarnau o fod yn llawn i fod yn wag; yn Nhrecynon cerddai o un capel gorlawn i’r llall; dywedid na allai merlod y pwll ddeall gorchmynion y glowyr wedi i’w hiaith gael ei glanhau; cynorthwyid ef gan y cantoresau Annie M. Rees o Gorseinon a May John; ym Mehefin 1905 pregethodd i 6,000 o bobl yn yr awyr agored yn Rhosneigr; ysgrifennodd farddoniaeth; bu’n byw yn Brighton am rai blynyddoedd o 1921; tua 1926 trefnwyd cyfarfodydd iddo yng Nghasllwchwr; yn angladd ei dad yn 1928 dywedodd tystion fod ei weddi mor nerthol nes iddynt dybio y torrai diwygiad allan eto; treuliodd ei flynyddoedd olaf yng Nghaerdydd a bu farw yn 1951, yn 72 oed; claddwyd y tu ôl i Gapel Moriah, Casllwchwr, lle mae colofn goffa iddo; yn 2005 troes Mal Pope ei hanes yn sioe gerdd, Amazing Grace.
Ffynonellau a darllen pellach
Y Bywgraffiadur Cymreig ↗Oxford Dictionary of National Biography (Saesneg) ↗Wicipedia ↗
Mae Evan Roberts yn arwain diwygiad crefyddol sy’n llenwi capeli ledled Cymru ac yn lledu dramor.
Diwygiad 1904Arloeswr cydweithredu ac amodau gwell mewn ffatrïoedd, a adeiladodd gymuned ddelfrydol yn New Lanark.
Robert OwenRichard Robert Jones o Aberdaron, a ddysgodd ei hun dros ddwsin o ieithoedd ac a grwydrodd Gymru gyda’i lyfrau a’i gath.
Dic AberdaronGweddw o Ferthyr a redodd lofa Waun Wyllt yn Abercanaid ac a agorodd farchnad Llundain i lo ager Cymru.
Lucy ThomasMerch gwehydd o Lanfihangel-y-Pennant a gynilodd am chwe blynedd i brynu ei Beibl Cymraeg ei hun.
Mary JonesYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf