Yn 1847 cyhoeddodd ymchwiliad gan y llywodraeth i gyflwr addysg yng Nghymru ei adroddiad mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision. Siaradai’n ddrwg am y Cymry, eu hiaith a’u capeli, a rhoddodd y dicter a gododd yr enw Brad y Llyfrau Gleision iddo.FfynonellauTreachery of the Blue Books ↗Wikipedia (Saesneg)Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad; tri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, nad oedd ganddynt Gymraeg, a’i gwnaeth; daeth eu hadroddiad allan yn 1847 mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision; dangosai’r Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, a beiai’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr; pwysai ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael; daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel saith mlynedd yn ddiweddarach; parhaodd y dicter am flynyddoedd; atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, cafwyd cyfarfodydd protest mawr, a thynnodd y cynnwrf yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, gan arwain at etholiad 1868.The Blue Books of 1847 ↗Llyfrgell Genedlaethol Cymru, oriel ddigidol (Saesneg)Y tri chomisiynydd, Lingen, Symons a Johnson, Anglicaniaid di-Gymraeg; y cynnwrf a roddodd yr enw Brad y Llyfrau Gleision; a geiriau Kenneth O. Morgan, “Glencoe ac Amritsar hanes Cymru”.
| Cyhoeddwyd | 1847, mewn tair cyfrol |
|---|---|
| Comisiynwyr | Lingen, Symons a Johnson |
| Gofynnwyd amdano gan | William Williams, AS Coventry |
| Enwyd | Brad y Llyfrau Gleision, gan R. J. Derfel |
Yr ymchwiliad#
Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad. Fe’i gwnaed gan dri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, Anglicaniaid heb air o Gymraeg.FfynonellauTreachery of the Blue Books ↗Wikipedia (Saesneg)Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad; tri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, nad oedd ganddynt Gymraeg, a’i gwnaeth; daeth eu hadroddiad allan yn 1847 mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision; dangosai’r Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, a beiai’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr; pwysai ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael; daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel saith mlynedd yn ddiweddarach; parhaodd y dicter am flynyddoedd; atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, cafwyd cyfarfodydd protest mawr, a thynnodd y cynnwrf yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, gan arwain at etholiad 1868.The Blue Books of 1847 ↗Llyfrgell Genedlaethol Cymru, oriel ddigidol (Saesneg)Y tri chomisiynydd, Lingen, Symons a Johnson, Anglicaniaid di-Gymraeg; y cynnwrf a roddodd yr enw Brad y Llyfrau Gleision; a geiriau Kenneth O. Morgan, “Glencoe ac Amritsar hanes Cymru”.
Pwysent ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael, a pheintiodd eu hadroddiad y Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, gan feio’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr.FfynhonnellTreachery of the Blue Books ↗Wikipedia (Saesneg)Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad; tri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, nad oedd ganddynt Gymraeg, a’i gwnaeth; daeth eu hadroddiad allan yn 1847 mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision; dangosai’r Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, a beiai’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr; pwysai ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael; daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel saith mlynedd yn ddiweddarach; parhaodd y dicter am flynyddoedd; atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, cafwyd cyfarfodydd protest mawr, a thynnodd y cynnwrf yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, gan arwain at etholiad 1868.
Cymru’n ateb#
Daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel, saith mlynedd yn ddiweddarach.FfynhonnellTreachery of the Blue Books ↗Wikipedia (Saesneg)Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad; tri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, nad oedd ganddynt Gymraeg, a’i gwnaeth; daeth eu hadroddiad allan yn 1847 mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision; dangosai’r Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, a beiai’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr; pwysai ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael; daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel saith mlynedd yn ddiweddarach; parhaodd y dicter am flynyddoedd; atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, cafwyd cyfarfodydd protest mawr, a thynnodd y cynnwrf yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, gan arwain at etholiad 1868. Galwodd Kenneth O. Morgan yr adroddiadau’n Glencoe ac Amritsar hanes Cymru.FfynhonnellThe Blue Books of 1847 ↗Llyfrgell Genedlaethol Cymru, oriel ddigidol (Saesneg)Y tri chomisiynydd, Lingen, Symons a Johnson, Anglicaniaid di-Gymraeg; y cynnwrf a roddodd yr enw Brad y Llyfrau Gleision; a geiriau Kenneth O. Morgan, “Glencoe ac Amritsar hanes Cymru”.
Atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, a chynhaliwyd cyfarfodydd protest mawr. Tynnodd y dicter yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, ac arweiniodd at etholiad 1868.FfynhonnellTreachery of the Blue Books ↗Wikipedia (Saesneg)Ym mis Mawrth 1846 gofynnodd William Williams, AS Coventry, Cymro Cymraeg o ran ei eni, am ymchwiliad; tri chyfreithiwr ifanc o Saeson, Lingen, Symons a Johnson, nad oedd ganddynt Gymraeg, a’i gwnaeth; daeth eu hadroddiad allan yn 1847 mewn tair cyfrol mewn cloriau gleision; dangosai’r Cymry’n fudr, yn anwybodus, yn ddiog ac yn anfoesol, a beiai’r Gymraeg a’r Anghydffurfwyr; pwysai ar dystion Anglicanaidd rhagfarnllyd ac ar gyfieithu gwael; daw’r enw Brad y Llyfrau Gleision o ddrama gan R. J. Derfel saith mlynedd yn ddiweddarach; parhaodd y dicter am flynyddoedd; atebodd Ieuan Gwynedd a Henry Richard yr adroddiad, cafwyd cyfarfodydd protest mawr, a thynnodd y cynnwrf yr Anghydffurfwyr i wleidyddiaeth Cymru, gan arwain at etholiad 1868.

Ffynonellau a darllen pellach






