
Hanes Cymru / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
Cymru’r Ugeinfed Ganrif
Pen-y-Gwryd
Tafarn y dringwyr wrth droed yr Wyddfa lle gwnaeth tîm Everest 1953 eu cartref wrth ymarfer, a llofnodi eu henwau ar y nenfwd.
Llun: Tai yng nghwm Tryweryn yng Nghapel Celyn, a dynnwyd gan Geoff Charles yn 1957 cyn boddi’r pentref · Geoff Charles, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Saif Gwesty Pen-y-Gwryd wrth droed yr Wyddfa, lle mae’r ffordd o Gapel Curig yn cwrdd â’r ffyrdd i Lanberis a Beddgelert. Yn 1953 dyma gartref tîm Everest Prydain wrth iddynt ymarfer a phrofi eu hoffer ym mynyddoedd Eryri, ac mae llofnodion y dynion a ddringodd Everest yn dal ar nenfwd ei ystafell fwyta.FfynonellauSnowdon’s Pen-y-Gwryd Hotel: a little piece of Everest history ↗Mark Horrell, dringwr ac awdur, 2015 (Saesneg)Yn 1953 y gwesty oedd cartref tîm Everest Prydain wrth iddynt ymarfer a phrofi eu hoffer; mae’r nenfwd â’u llofnodion yno o hyd.Pen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig.
| Ble | Pen Nant Gwynant, ger Pen-y-Pass, Eryri |
|---|---|
| Codwyd | Ffermdy o 1811, tafarn erbyn 1840 |
| Everest | Canolfan ymarfer alldaith 1953 |
| Ar y nenfwd | Hillary, Tenzing, Hunt a thimau Everest a Kangchenjunga |
| Hefyd | Yma y dechreuodd y Climbers’ Club yn 1898 |
Everest, 1953
Pan gasglodd John Hunt y tîm a fyddai’n dringo Everest, daethant i Eryri i ymarfer ac i brofi eu hoffer, yr offer ocsigen yn anad dim, ar greigiau ac eira’r mynyddoedd o gwmpas yr Wyddfa, a Phen-y-Gwryd oedd eu cartref.FfynonellauSnowdon’s Pen-y-Gwryd Hotel: a little piece of Everest history ↗Mark Horrell, dringwr ac awdur, 2015 (Saesneg)Yn 1953 y gwesty oedd cartref tîm Everest Prydain wrth iddynt ymarfer a phrofi eu hoffer; mae’r nenfwd â’u llofnodion yno o hyd.Pen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig. Ar 29 Mai 1953 safodd Edmund Hillary a Tenzing Norgay ar gopa’r byd.
Nid anghofiasant y gwesty. Yn ei ystafell fwyta fach, llofnododd aelodau tîm Everest, a thîm alldaith 1955 a ddringodd Kangchenjunga gyntaf, eu henwau ar y nenfwd: Hillary, Tenzing a Hunt yn eu plith. Mae’r llofnodion yno o hyd, a dychwelodd y timau i aduniadau am flynyddoedd lawer.FfynhonnellPen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig.
Tafarn y dringwyr
Dechreuodd y tŷ fel ffermdy yn 1811 ac roedd yn dafarn erbyn 1840. Dan Henry ac Ann Owen, a’i cadwodd am bron i hanner can mlynedd hyd y 1890au, daeth yn dafarn dringwyr enwocaf Cymru. Ym mis Mai 1898 sefydlwyd y Climbers’ Club yma.FfynhonnellPen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig. Mae’r ystafelloedd gwely wedi’u henwi ar ôl copaon Eryri dros dair mil o droedfeddi, ac mae’r gwesty’n dal yn orsaf achub mynydd.FfynhonnellPen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig.
Yn hŷn na’r dafarn
Y Rhufeiniaid oedd yma gyntaf. Ym mhen Dyffryn Mymbyr, ar y llwybr y mae’r ffordd yn dal i’w ddilyn, adeiladodd y fyddin wersyll ymdaith o tua phedwar hectar, digon mawr i ryw ddwy fil o filwyr, yn ystod rhyfel Agricola yn erbyn yr Ordofigiaid yn niwedd y 70au OC mae’n debyg. Rhed ei ragfur gogleddol o dan y gwesty.FfynhonnellPen-y-Gwryd ↗Wikipedia (Saesneg)Ffermdy 1811 a’r dafarn; Henry ac Ann Owen; sefydlu’r Climbers’ Club yma ym mis Mai 1898; llofnodion Everest 1953 a Kangchenjunga 1955 ar y nenfwd; y gwersyll ymdaith Rhufeinig.
Ffynonellau a darllen pellach
Ysgrifennwyd gan Ifan Cyhoeddwyd gyntaf Diweddarwyd ddiwethaf


