Llywelyn ap Gruffudd
Ein Llyw Olaf (wedi’i gofnodi)Yr unig dywysog brodorol a gydnabuwyd gan goron Lloegr yn Dywysog Cymru. Daeth ei farwolaeth yng Nghilmeri ag annibyniaeth i ben.
Llywelyn ap Gruffudd

Hanes Cymru / Brwydrau Cymru / Oes y Tywysogion
Mawrth 1282
Tywysogion Deheubarth yn erbyn y cestyll brenhinol
Llun: Cronicl y tywysogion yn Llyfr Coch Hergest, a ysgrifennwyd tua 1400 · Hywel Fychan ap Hywel Goch and others; Jesus College, Oxford, CC BY 4.0 · Wikimedia Commons
| Pryd | Mawrth 1282 |
|---|---|
| Ble | Castell Aberystwyth a Bathdy’r Brenin |
| Pwy a ymladdodd | Tywysogion Deheubarth yn erbyn y cestyll brenhinol |
| Yn erbyn | Brenhinoedd Lloegr |
| Sut y daeth i ben | Buddugoliaeth Gymreig |
Yn yr un dyddiau ag ymosodiad Dafydd ar Benarlâg, cododd tywysogion y de hefyd. Cipiodd Gruffudd ap Maredudd a Rhys Fychan gastell newydd Edward I yn Aberystwyth, a syrthiodd Llanymddyfri a Charreg Cennen hefyd.
Yr unig dywysog brodorol a gydnabuwyd gan goron Lloegr yn Dywysog Cymru. Daeth ei farwolaeth yng Nghilmeri ag annibyniaeth i ben.
Llywelyn ap GruffuddGan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf
Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan