Hanes Cymru / Brwydrau Cymru / Oes y Tywysogion

21–22 Mawrth 1282

Penarlâg

Dafydd ap Gruffudd yn erbyn y gwarchodlu brenhinol

Llun: Hen Gastell Penarlâg, lle dechreuodd rhyfel 1282. · Chris Andrews, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons

21–22 Mawrth 1282Oes y TywysogionBuddugoliaeth Gymreig (wedi’i gofnodi)Ar y llinell amserAr fap y brwydrau
Pryd21–22 Mawrth 1282
Pwy a ymladdoddDafydd ap Gruffudd yn erbyn y gwarchodlu brenhinol
Yn erbynBrenhinoedd Lloegr
Sut y daeth i benBuddugoliaeth Gymreig

Ar y noson cyn Sul y Blodau, ymosododd Dafydd ap Gruffudd ar gastell Penarlâg a chymryd ei arglwydd yn garcharor. Dyma ddechrau rhyfel olaf Cymru annibynnol, ac ymunodd Llywelyn â’i frawd.

Darllen yr hanes llawn: Dechrau rhyfel 1282 →

Lle’r ymladdwyd hi · Yr holl frwydrau ar y map →

Y bobl

tua 1238–1283

Dafydd ap Gruffudd

Y tywysog olaf (wedi’i gofnodi)

Brawd Llywelyn ein Llyw Olaf, a ddechreuodd y rhyfel olaf yn 1282 ac a arweiniodd y Cymry wedi i Lywelyn syrthio, tywysog annibynnol olaf Cymru.

Dafydd ap Gruffudd
tua 1223–1282

Llywelyn ap Gruffudd

Ein Llyw Olaf (wedi’i gofnodi)

Yr unig dywysog brodorol a gydnabuwyd gan goron Lloegr yn Dywysog Cymru. Daeth ei farwolaeth yng Nghilmeri ag annibyniaeth i ben.

Llywelyn ap Gruffudd

Gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf

Cydnabod y lluniau ar y dudalen hon (2)

Gwnaed y lluniau gan y bobl a enwir, ac fe’u defnyddir dan y trwyddedau a ddangosir. Pob llun ar y wefan