Gruffydd Robert
Gramadegydd ym Milan (wedi’i gofnodi)Offeiriad ac ysgolhaig a ysgrifennodd, yn alltud yn yr Eidal, y gramadeg Cymraeg printiedig cyntaf, a gyhoeddwyd ym Milan yn 1567.
Gruffydd Robert
Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid
1567
Mae Gruffydd Robert, alltud yn yr Eidal, yn cyhoeddi ei ramadeg Cymraeg ym Milan, llyfr sy’n canu clod harddwch yr iaith.
Llun: Eglwys Gadeiriol Milan, eglwys y Cardinal Borromeo, y bu Gruffydd Robert yn ei wasanaethu · Jakub Hałun, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons
Ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ym Milan, cyhoeddodd Gruffydd Robert ran gyntaf ei ramadeg Cymraeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg.FfynhonnellGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
| Cyhoeddwyd | Milan, 1 Mawrth 1567 |
|---|---|
| Awdur | Gruffydd Robert, archddiacon Môn |
| Ar ffurf | Sgwrs mewn gwinllan |
Gŵr o Sir Gaernarfon oedd Gruffydd Robert, meistr o Rydychen ac o 1558 archddiacon Môn. Pan ddaeth Elisabeth i’r orsedd cadwodd yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog.FfynhonnellGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Erbyn Ionawr 1563 roeddent yn Rhufain, lle’i hordeiniwyd yn offeiriad. Erbyn 1567 roedd ym Milan, ar aelwyd yr archesgob mawr, y Cardinal Borromeo.FfynhonnellGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Ysgrifennodd ei ramadeg ar ffurf sgwrs rhyngddo ef a Chlynnog, mewn gwinllan. Dilynodd rhannau diweddarach y gwaith ar ôl 1584.FfynhonnellGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.

Bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.FfynhonnellGruffydd Robert ↗Wikipedia (Saesneg)Cadwodd Gruffydd Robert (1527–1598), o Sir Gaernarfon, MA o Christ Church, Rhydychen, yn 1555 ac archddiacon Môn yn 1558, yr hen ffydd a gadael Cymru gyda’i ewythr Morys Clynnog wedi i Elisabeth ddod i’r orsedd; yn Rhufain erbyn Ionawr 1563, fe’i hordeiniwyd a bu’n gwasanaethu’r Ysbyty Seisnig; erbyn 1567 roedd ym Milan yng ngwasanaeth y Cardinal Borromeo; daeth rhan gyntaf ei ramadeg, Dosbarth Byrr ar y rhann gyntaf i ramadeg Cymraeg, allan ym Milan ar Ddydd Gŵyl Dewi 1567, ar ffurf sgwrs rhwng Gruffydd a Chlynnog mewn gwinllan; bu farw ym mhalas yr archesgob ym Milan ar 15 Mai 1598.
Ffynonellau a darllen pellach
Offeiriad ac ysgolhaig a ysgrifennodd, yn alltud yn yr Eidal, y gramadeg Cymraeg printiedig cyntaf, a gyhoeddwyd ym Milan yn 1567.
Gruffydd RobertMae’r Senedd yn gorchymyn i bedwar esgob Cymru ac esgob Henffordd sicrhau bod y Beibl a’r Llyfr Gweddi Gyffredin yn cael eu cyfieithu i’r Gymraeg.
Deddf y Beibl CymraegCyhoeddir cyfieithiad William Salesbury, yr ysgrythur gyntaf i’w hargraffu yn Gymraeg.
Y Testament Newydd yn GymraegMae Hugh Price o Aberhonddu yn sefydlu coleg yn Rhydychen sy’n hyfforddi clerigwyr ac ysgolheigion o Gymru am ganrifoedd.
Coleg yr Iesu, RhydychenMae Humphrey Llwyd o Ddinbych yn llunio Cambriae Typus, y map printiedig cyntaf o Gymru ar ei phen ei hun, a gyhoeddwyd yn atlas mawr Ortelius.
Y map cyntaf o GymruYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf