Yn uchel yn Nyffryn Tanat saif eglwys Pennant Melangell. Mae traddodiad Cymru yn dal i dywysog o Bowys, Brochwel, wrth hela ysgyfarnog, ei chael yn llochesu dan wisg merch ifanc wrth ei gweddi, Melangell, a rhoi’r cwm iddi’n noddfa am byth.FfynhonnellPennant Melangell ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlodd Melangell, meudwy ac abades, leiandy a noddfa ym Mhennant yn Nyffryn Tanat; ffodd rhag priodas a drefnwyd iddi yn Iwerddon, ei gwlad, a’i chael gan dywysog o’r enw Brochwel wrth weddïo, gydag ysgyfarnog yn llochesu dan ei gwisg; rhoddodd y tir iddi gyda hawliau noddfa am byth; daw’r chwedl o’r Historia Divae Monacellae; sefydlwyd Pennant ar ddiwedd yr wythfed ganrif yn ôl pob tebyg; y greirfa yw’r greirfa Romanésg hynaf sydd wedi goroesi yng ngogledd Ewrop, a ailgodwyd yn 1958 a’i hadfer yn 1991; cell-y-bedd yw’r gangell gron; ar y groglofft o ddiwedd y 15fed ganrif mae’r llun cynharaf sydd wedi goroesi o Felangell a’r ysgyfarnog; saith ywen yn y fynwent.
| Pryd | Mae’r llinell amser yn ei rhoi yn 650; efallai i’r eglwys gael ei sefydlu ar ddiwedd y 700au |
|---|---|
| Ble | Pennant Melangell, Dyffryn Tanat, Powys |
| Fe’i cofir fel | Santes yr ysgyfarnogod |
Yr ysgyfarnog a’r tywysog#
Adroddir y stori yn yr Historia Divae Monacellae. Roedd Melangell wedi dod o Iwerddon, gan ffoi rhag priodas a drefnwyd iddi. Roedd Brochwel allan yn hela gyda’i gŵn pan redodd yr ysgyfarnog ati, a rhoddodd y tir iddi gyda hawliau noddfa am byth. Daeth hi’n abades ar gymuned yno.FfynhonnellPennant Melangell ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlodd Melangell, meudwy ac abades, leiandy a noddfa ym Mhennant yn Nyffryn Tanat; ffodd rhag priodas a drefnwyd iddi yn Iwerddon, ei gwlad, a’i chael gan dywysog o’r enw Brochwel wrth weddïo, gydag ysgyfarnog yn llochesu dan ei gwisg; rhoddodd y tir iddi gyda hawliau noddfa am byth; daw’r chwedl o’r Historia Divae Monacellae; sefydlwyd Pennant ar ddiwedd yr wythfed ganrif yn ôl pob tebyg; y greirfa yw’r greirfa Romanésg hynaf sydd wedi goroesi yng ngogledd Ewrop, a ailgodwyd yn 1958 a’i hadfer yn 1991; cell-y-bedd yw’r gangell gron; ar y groglofft o ddiwedd y 15fed ganrif mae’r llun cynharaf sydd wedi goroesi o Felangell a’r ysgyfarnog; saith ywen yn y fynwent.
Ar y groglofft o ddiwedd y 1400au mae’r llun hynaf sydd wedi goroesi o Felangell a’r ysgyfarnog.FfynhonnellPennant Melangell ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlodd Melangell, meudwy ac abades, leiandy a noddfa ym Mhennant yn Nyffryn Tanat; ffodd rhag priodas a drefnwyd iddi yn Iwerddon, ei gwlad, a’i chael gan dywysog o’r enw Brochwel wrth weddïo, gydag ysgyfarnog yn llochesu dan ei gwisg; rhoddodd y tir iddi gyda hawliau noddfa am byth; daw’r chwedl o’r Historia Divae Monacellae; sefydlwyd Pennant ar ddiwedd yr wythfed ganrif yn ôl pob tebyg; y greirfa yw’r greirfa Romanésg hynaf sydd wedi goroesi yng ngogledd Ewrop, a ailgodwyd yn 1958 a’i hadfer yn 1991; cell-y-bedd yw’r gangell gron; ar y groglofft o ddiwedd y 15fed ganrif mae’r llun cynharaf sydd wedi goroesi o Felangell a’r ysgyfarnog; saith ywen yn y fynwent.
Y greirfa#
Credir mai ei chreirfa yw’r greirfa Romanésg hynaf sydd wedi goroesi yng ngogledd Ewrop. Fe’i hailgodwyd yn 1958 a’i hadfer yn 1991. Gelwir y gangell gron yn y pen dwyreiniol yn gell-y-bedd, ac mae saith ywen yn tyfu yn y fynwent.FfynhonnellPennant Melangell ↗Wikipedia (Saesneg)Sefydlodd Melangell, meudwy ac abades, leiandy a noddfa ym Mhennant yn Nyffryn Tanat; ffodd rhag priodas a drefnwyd iddi yn Iwerddon, ei gwlad, a’i chael gan dywysog o’r enw Brochwel wrth weddïo, gydag ysgyfarnog yn llochesu dan ei gwisg; rhoddodd y tir iddi gyda hawliau noddfa am byth; daw’r chwedl o’r Historia Divae Monacellae; sefydlwyd Pennant ar ddiwedd yr wythfed ganrif yn ôl pob tebyg; y greirfa yw’r greirfa Romanésg hynaf sydd wedi goroesi yng ngogledd Ewrop, a ailgodwyd yn 1958 a’i hadfer yn 1991; cell-y-bedd yw’r gangell gron; ar y groglofft o ddiwedd y 15fed ganrif mae’r llun cynharaf sydd wedi goroesi o Felangell a’r ysgyfarnog; saith ywen yn y fynwent.
Ffynonellau a darllen pellach




