Dennis Coslett
Cadlywydd Byddin Rhyddid Cymru (wedi’i gofnodi)Cyn-löwr o Langennech a fu’n ddeheulaw i Cayo Evans ym Myddin Rhyddid Cymru, a garcharwyd wedi achos Abertawe yn 1969, ac a ddaeth yn fardd yr achos.
Dennis Coslett

Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1 Gorffennaf 1969
Ar ddydd yr Arwisgo daw achos 53 diwrnod yn Abertawe i ben. Dedfrydir Cayo Evans a Dennis Coslett o Fyddin Rhyddid Cymru i bymtheg mis o garchar yr un.
Llun: Neuadd y Ddinas, Abertawe, lle cynhaliwyd yr achos · Ivan Hall, CC BY-SA 2.0 · Wikimedia Commons
Ar 1 Gorffennaf 1969, union ddiwrnod yr Arwisgo, daeth achos arweinwyr Byddin Rhyddid Cymru i ben yn Abertawe wedi 53 diwrnod.FfynhonnellDennis Coslett ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghaerfyrddin ar 12 Medi 1939; ymunodd â Julian Cayo-Evans ym Myddin Rhyddid Cymru yn 1965; yn yr achos yn Abertawe, a ddechreuodd ym mis Mai 1969 a pharhau 53 diwrnod, gwrthododd siarad Saesneg o’r dechrau i’r diwedd; ar 1 Gorffennaf 1969 dedfrydwyd ef a Cayo-Evans i bymtheg mis o garchar yr un; seiliwyd yr achos yn bennaf ar doriadau papur newydd a’r ymffrost a wnaeth y ddau wrth newyddiadurwyr; wedyn ysgrifennodd gerddi ac ysgrifau, yn eu plith Rebel Heart; bu farw yn Llanelli ar 20 Mai 2004, a daeth cannoedd i’w angladd yn Llangennech.FfynhonnellFree Wales Army ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i sefydlwyd yn Llanbedr Pont Steffan yn 1964 gan Julian Cayo-Evans; ymddangosodd yn gyhoeddus gyntaf yn y brotest yn erbyn agor Llyn Celyn ar 21 Hydref 1965; gwisgai’r aelodau lifrai cartref, Cayo-Evans yn lliwio gwisg y Fyddin Brydeinig yn wyrdd, a’i bathodyn oedd Yr Eryr Wen, cynllun herodrol gan Harri Webb o 1952; parhaodd achos ei harweinwyr yn Abertawe 53 diwrnod a daeth i ben ar 1 Gorffennaf 1969.
| Llys | Abertawe |
|---|---|
| Hyd | 53 diwrnod, o fis Mai 1969 |
| Diwrnod y ddedfryd | 1 Gorffennaf 1969 |
| Dedfrydau | Pymtheg mis yr un i Dennis Coslett a Julian Cayo-Evans |
Sefydlodd Julian Cayo-Evans Fyddin Rhyddid Cymru yn Llanbedr Pont Steffan yn 1964, a dangosodd ei hun yn gyhoeddus gyntaf yn y brotest yn erbyn agor Llyn Celyn yn 1965. Ei bathodyn oedd Yr Eryr Wen.FfynhonnellFree Wales Army ↗Wikipedia (Saesneg)Fe’i sefydlwyd yn Llanbedr Pont Steffan yn 1964 gan Julian Cayo-Evans; ymddangosodd yn gyhoeddus gyntaf yn y brotest yn erbyn agor Llyn Celyn ar 21 Hydref 1965; gwisgai’r aelodau lifrai cartref, Cayo-Evans yn lliwio gwisg y Fyddin Brydeinig yn wyrdd, a’i bathodyn oedd Yr Eryr Wen, cynllun herodrol gan Harri Webb o 1952; parhaodd achos ei harweinwyr yn Abertawe 53 diwrnod a daeth i ben ar 1 Gorffennaf 1969.
Cyn sefydlu’r mudiad roedd Cayo-Evans wedi gwasanaethu ym Malaya. Adroddir ei hanes, o Landenys i Silian, yn y Bywgraffiadur Cymreig.FfynhonnellCayo-Evans, William Edward Julian (1937–1995), political activist ↗Lyn Ebenezer, Y Bywgraffiadur Cymreig, 2016Ei fywyd o Landenys i Silian: Malaya, y ceffylau, Byddin Rhyddid Cymru o Lyn Celyn yn 1965 hyd achos 1969, papurau’r llywodraeth yn 1999, a sut y’i cofir.

Gwrthododd Dennis Coslett, a aned yng Nghaerfyrddin yn 1939, siarad Saesneg drwy gydol yr achos.FfynhonnellDennis Coslett ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghaerfyrddin ar 12 Medi 1939; ymunodd â Julian Cayo-Evans ym Myddin Rhyddid Cymru yn 1965; yn yr achos yn Abertawe, a ddechreuodd ym mis Mai 1969 a pharhau 53 diwrnod, gwrthododd siarad Saesneg o’r dechrau i’r diwedd; ar 1 Gorffennaf 1969 dedfrydwyd ef a Cayo-Evans i bymtheg mis o garchar yr un; seiliwyd yr achos yn bennaf ar doriadau papur newydd a’r ymffrost a wnaeth y ddau wrth newyddiadurwyr; wedyn ysgrifennodd gerddi ac ysgrifau, yn eu plith Rebel Heart; bu farw yn Llanelli ar 20 Mai 2004, a daeth cannoedd i’w angladd yn Llangennech.
Roedd yr achos yn erbyn y ddau’n dibynnu’n bennaf ar doriadau papur newydd ac ar eu brolio wrth newyddiadurwyr.FfynhonnellDennis Coslett ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghaerfyrddin ar 12 Medi 1939; ymunodd â Julian Cayo-Evans ym Myddin Rhyddid Cymru yn 1965; yn yr achos yn Abertawe, a ddechreuodd ym mis Mai 1969 a pharhau 53 diwrnod, gwrthododd siarad Saesneg o’r dechrau i’r diwedd; ar 1 Gorffennaf 1969 dedfrydwyd ef a Cayo-Evans i bymtheg mis o garchar yr un; seiliwyd yr achos yn bennaf ar doriadau papur newydd a’r ymffrost a wnaeth y ddau wrth newyddiadurwyr; wedyn ysgrifennodd gerddi ac ysgrifau, yn eu plith Rebel Heart; bu farw yn Llanelli ar 20 Mai 2004, a daeth cannoedd i’w angladd yn Llangennech.

Yn y blynyddoedd wedyn ysgrifennodd Coslett gerddi ac ysgrifau, yn eu plith Rebel Heart. Pan fu farw yn 2004 daeth cannoedd i’w angladd yn Llangennech.FfynhonnellDennis Coslett ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghaerfyrddin ar 12 Medi 1939; ymunodd â Julian Cayo-Evans ym Myddin Rhyddid Cymru yn 1965; yn yr achos yn Abertawe, a ddechreuodd ym mis Mai 1969 a pharhau 53 diwrnod, gwrthododd siarad Saesneg o’r dechrau i’r diwedd; ar 1 Gorffennaf 1969 dedfrydwyd ef a Cayo-Evans i bymtheg mis o garchar yr un; seiliwyd yr achos yn bennaf ar doriadau papur newydd a’r ymffrost a wnaeth y ddau wrth newyddiadurwyr; wedyn ysgrifennodd gerddi ac ysgrifau, yn eu plith Rebel Heart; bu farw yn Llanelli ar 20 Mai 2004, a daeth cannoedd i’w angladd yn Llangennech.
Ffynonellau a darllen pellach
Cyn-löwr o Langennech a fu’n ddeheulaw i Cayo Evans ym Myddin Rhyddid Cymru, a garcharwyd wedi achos Abertawe yn 1969, ac a ddaeth yn fardd yr achos.
Dennis CoslettArwisgir y Tywysog Charles yn Dywysog Cymru yng nghanol protestio a dathlu.
Arwisgo yng NghaernarfonAr noswyl yr Arwisgo lleddir dau o ddynion MAC, Alwyn Jones a George Taylor, yn Abergele pan fo’r bom y maent yn ei gario yn ffrwydro’n rhy gynnar. Fe’u cofir fel Merthyron Abergele.
Merthyron AbergeleMae’r chwarel fawr uwchben Llanberis yn cau ym mis Gorffennaf, a’i 300 chwarelwr olaf yn colli eu gwaith.
Cau chwarel DinorwigYn yr Wyddgrug mae John Jenkins, y rhingyll yn y fyddin a arweiniodd MAC, yn pledio’n euog ac yn cael ei ddedfrydu i ddeng mlynedd o garchar. Nid yw byth yn enwi aelodau eraill y mudiad.
Dedfrydu John JenkinsYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf