Barry John
Y Brenin (wedi’i gofnodi)Maswr o Gefneithin a goronwyd yn ‘Frenin’ gan Seland Newydd ar daith fuddugol y Llewod yn 1971.
Barry John

Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif
1971
Mae Cymru’n ennill y Gamp Lawn, y gyntaf o dair yn y 1970au, gyda Gareth Edwards, Barry John a JPR Williams.
Llun: Barry John o Gefneithin, “y Brenin” · Peter Broster, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons
Yn 1971 enillodd Cymru bob un o’u pedair gêm ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad a chipio’r Gamp Lawn am y tro cyntaf ers 1952.Ffynhonnell1971 Five Nations Championship ↗Wikipedia (Saesneg)Enillodd Cymru bob un o’r pedair gêm, gan sgorio 73 o bwyntiau ac ildio 38, ac ennill y Gamp Lawn am y tro cyntaf er 1952 a’r chweched tro i gyd, gyda John Dawes yn gapten; hon hefyd oedd pencampwriaeth lwyr ddwy ar bymtheg Cymru a’i deuddegfed Goron Driphlyg.
| Capten | John Dawes |
|---|---|
| Pwyntiau | 73 o blaid, 38 yn erbyn |
| Anrhydeddau | Y Gamp Lawn, y Goron Driphlyg a’r Bencampwriaeth |
| Sêr | Barry John, Gareth Edwards, Gerald Davies |
Curodd Cymru Loegr 22–6 ar 16 Ionawr, yna’r Alban 19–18 yn Murrayfield ar 6 Chwefror, pan drosodd John Taylor gais hwyr Gerald Davies.FfynhonnellBarry John ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghefneithin ar 6 Ionawr 1945; ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad 1971, Camp Lawn gyntaf Cymru er 1952, curodd Cymru Loegr 22–6 ar 16 Ionawr, yr Alban 19–18 yn Murrayfield ar 6 Chwefror, gyda chais hwyr gan Gerald Davies a drosiwyd gan John Taylor, Iwerddon 23–9 ar 13 Mawrth am y Goron Driphlyg, a Ffrainc 9–5 yn Colombes ar 27 Mawrth; ar daith y Llewod i Seland Newydd yr haf hwnnw sgoriodd 191 o bwyntiau, a galwodd y wasg yno ef yn “The King”; ymddeolodd yn 1972, yn 27 oed, a bu farw ar 4 Chwefror 2024.
Syrthiodd Iwerddon 23–9 ar 13 Mawrth, gan ddod â’r Goron Driphlyg, a churwyd Ffrainc 9–5 yn Colombes ar 27 Mawrth i ennill y Gamp Lawn.FfynhonnellBarry John ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghefneithin ar 6 Ionawr 1945; ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad 1971, Camp Lawn gyntaf Cymru er 1952, curodd Cymru Loegr 22–6 ar 16 Ionawr, yr Alban 19–18 yn Murrayfield ar 6 Chwefror, gyda chais hwyr gan Gerald Davies a drosiwyd gan John Taylor, Iwerddon 23–9 ar 13 Mawrth am y Goron Driphlyg, a Ffrainc 9–5 yn Colombes ar 27 Mawrth; ar daith y Llewod i Seland Newydd yr haf hwnnw sgoriodd 191 o bwyntiau, a galwodd y wasg yno ef yn “The King”; ymddeolodd yn 1972, yn 27 oed, a bu farw ar 4 Chwefror 2024.
Hon oedd chweched Gamp Lawn Cymru erioed, a’r ail dro ar bymtheg iddi ennill y bencampwriaeth ar ei phen ei hun.Ffynhonnell1971 Five Nations Championship ↗Wikipedia (Saesneg)Enillodd Cymru bob un o’r pedair gêm, gan sgorio 73 o bwyntiau ac ildio 38, ac ennill y Gamp Lawn am y tro cyntaf er 1952 a’r chweched tro i gyd, gyda John Dawes yn gapten; hon hefyd oedd pencampwriaeth lwyr ddwy ar bymtheg Cymru a’i deuddegfed Goron Driphlyg.
Ganed Barry John yng Nghefneithin yn 1945. Ar daith y Llewod i Seland Newydd yr haf hwnnw sgoriodd 191 o bwyntiau, a galwodd papurau Seland Newydd ef yn “The King”, y Brenin. Ymddeolodd yn 1972, yn ddim ond 27 oed.FfynhonnellBarry John ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Nghefneithin ar 6 Ionawr 1945; ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad 1971, Camp Lawn gyntaf Cymru er 1952, curodd Cymru Loegr 22–6 ar 16 Ionawr, yr Alban 19–18 yn Murrayfield ar 6 Chwefror, gyda chais hwyr gan Gerald Davies a drosiwyd gan John Taylor, Iwerddon 23–9 ar 13 Mawrth am y Goron Driphlyg, a Ffrainc 9–5 yn Colombes ar 27 Mawrth; ar daith y Llewod i Seland Newydd yr haf hwnnw sgoriodd 191 o bwyntiau, a galwodd y wasg yno ef yn “The King”; ymddeolodd yn 1972, yn 27 oed, a bu farw ar 4 Chwefror 2024.

Aeth Gareth Edwards ymlaen i ennill tair Camp Lawn, un o saith Cymro i wneud hynny, a chwaraeodd ym mhob prawf yng nghyfres fuddugol y Llewod yn Seland Newydd yn 1971.FfynhonnellGareth Edwards (rugby union) ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed yng Ngwaun-Cae-Gurwen ar 12 Gorffennaf 1947; enillodd 53 o gapiau dros Gymru rhwng 1967 a 1978 heb golli gêm, a daeth yn gapten yn 20 oed; mae’n un o saith chwaraewr o Gymru i ennill tair Camp Lawn; chwaraeodd ym mhob prawf yng nghyfres fuddugol y Llewod yn Seland Newydd yn 1971 ac ar eu taith ddiguro i Dde Affrica yn 1974; dechreuodd ei gais i’r Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon ar Barc yr Arfau yn 1973 gyda Phil Bennett ger ei linell ei hun ac aeth drwy JPR Williams, John Pullin, John Dawes, Tommy David a Derek Quinnell; yn 2003 pleidleisiodd chwaraewyr rhyngwladol mai ef oedd y chwaraewr gorau erioed, ac fe’i hurddwyd yn farchog yn 2015.
Ffynonellau a darllen pellach
Maswr o Gefneithin a goronwyd yn ‘Frenin’ gan Seland Newydd ar daith fuddugol y Llewod yn 1971.
Barry JohnMae’r chwarel fawr uwchben Llanberis yn cau ym mis Gorffennaf, a’i 300 chwarelwr olaf yn colli eu gwaith.
Cau chwarel DinorwigYn yr Wyddgrug mae John Jenkins, y rhingyll yn y fyddin a arweiniodd MAC, yn pledio’n euog ac yn cael ei ddedfrydu i ddeng mlynedd o garchar. Nid yw byth yn enwi aelodau eraill y mudiad.
Dedfrydu John JenkinsMae gweithdai Fictoraidd Dinorwig yng Ngilfach Ddu yn agor yn amgueddfa, a’i chrefftwyr yn dangos sgiliau’r chwarel.
Agor yr amgueddfa lechi yn LlanberisMae Gareth Edwards yn gorffen symudiad hyd y cae i’r Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon, a elwir yn aml y cais gorau erioed.
Y cais ynaYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf