Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Ugeinfed Ganrif

1971

Dechrau’r oes aur

Mae Cymru’n ennill y Gamp Lawn, y gyntaf o dair yn y 1970au, gyda Gareth Edwards, Barry John a JPR Williams.

Llun: Barry John o Gefneithin, “y Brenin” · Peter Broster, CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1971 enillodd Cymru bob un o’u pedair gêm ym Mhencampwriaeth y Pum Gwlad a chipio’r Gamp Lawn am y tro cyntaf ers 1952.

CaptenJohn Dawes
Pwyntiau73 o blaid, 38 yn erbyn
AnrhydeddauY Gamp Lawn, y Goron Driphlyg a’r Bencampwriaeth
SêrBarry John, Gareth Edwards, Gerald Davies

Pedair buddugoliaeth#

Curodd Cymru Loegr 22–6 ar 16 Ionawr, yna’r Alban 19–18 yn Murrayfield ar 6 Chwefror, pan drosodd John Taylor gais hwyr Gerald Davies.

Syrthiodd Iwerddon 23–9 ar 13 Mawrth, gan ddod â’r Goron Driphlyg, a churwyd Ffrainc 9–5 yn Colombes ar 27 Mawrth i ennill y Gamp Lawn.

Hon oedd chweched Gamp Lawn Cymru erioed, a’r ail dro ar bymtheg iddi ennill y bencampwriaeth ar ei phen ei hun.

Y Brenin#

Ganed Barry John yng Nghefneithin yn 1945. Ar daith y Llewod i Seland Newydd yr haf hwnnw sgoriodd 191 o bwyntiau, a galwodd papurau Seland Newydd ef yn “The King”, y Brenin. Ymddeolodd yn 1972, yn ddim ond 27 oed.

Cerflun Gareth Edwards yng Nghaerdydd
Cerflun Gareth Edwards yng Nghaerdydd · Llun: Erik B. Anderson, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Tair Camp Lawn#

Aeth Gareth Edwards ymlaen i ennill tair Camp Lawn, un o saith Cymro i wneud hynny, a chwaraeodd ym mhob prawf yng nghyfres fuddugol y Llewod yn Seland Newydd yn 1971.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

1945–2024

Barry John

Y Brenin (wedi’i gofnodi)

Maswr o Gefneithin a goronwyd yn ‘Frenin’ gan Seland Newydd ar daith fuddugol y Llewod yn 1971.

Barry John

Cyn ac wedyn

  1. Cau chwarel Dinorwig

    Mae’r chwarel fawr uwchben Llanberis yn cau ym mis Gorffennaf, a’i 300 chwarelwr olaf yn colli eu gwaith.

    Cau chwarel Dinorwig
  2. Dedfrydu John Jenkins

    Yn yr Wyddgrug mae John Jenkins, y rhingyll yn y fyddin a arweiniodd MAC, yn pledio’n euog ac yn cael ei ddedfrydu i ddeng mlynedd o garchar. Nid yw byth yn enwi aelodau eraill y mudiad.

    Dedfrydu John Jenkins
  3. Agor yr amgueddfa lechi yn Llanberis

    Mae gweithdai Fictoraidd Dinorwig yng Ngilfach Ddu yn agor yn amgueddfa, a’i chrefftwyr yn dangos sgiliau’r chwarel.

    Agor yr amgueddfa lechi yn Llanberis
  4. Y cais yna

    Mae Gareth Edwards yn gorffen symudiad hyd y cae i’r Barbariaid yn erbyn y Crysau Duon, a elwir yn aml y cais gorau erioed.

    Y cais yna

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf