Hanes Cymru / Llinell amser / Y Gymru Ddiwydiannol

1878

Y meicroffon

Mae David Edward Hughes yn dangos ei feicroffon carbon, cyndad pob meicroffon ers hynny. Mae’n rhoi’r ddyfais i’r byd heb batent.

Llun: David Edward Hughes, 1890 · Unknown photographer, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 2 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 8 Mai 1878 darllenodd T. H. Huxley bapur David Edward Hughes ar y meicroffon i’r Gymdeithas Frenhinol. Ni chymerodd Hughes batent arno erioed, gan gredu y dylai fod yn rhydd i bawb ei ddefnyddio.

DangoswydY Gymdeithas Frenhinol, 8 Mai 1878
TeuluO’r Bala
PatentDim: fe’i rhoddodd yn rhad
AnrhydeddauCymrawd y Gymdeithas Frenhinol 1880, y Fedal Frenhinol 1885

Y teulu o’r Bala#

Ganed Hughes ar 16 Mai 1830, yn Llundain yn ôl y farn gyffredin, er efallai mai yng Nghorwen, i deulu o’r Bala. Aethant i America pan oedd yn saith oed, a daeth yn athro cerdd yng Ngholeg St Joseph, Bardstown, Kentucky.

Y telegraff argraffu#

Yn 1855 gwnaeth delegraff argraffu a ddaeth yn safon ar draws Ewrop, ac yn 1860 rhoddodd Napoleon III y Légion d’honneur iddo.

Telegraff argraffu Hughes o 1860, yn yr Amgueddfa Wyddoniaeth, Llundain
Telegraff argraffu Hughes o 1860, yn yr Amgueddfa Wyddoniaeth, Llundain · Llun: Science Museum London, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Signalau drwy’r awyr#

Yn 1879 clywodd wreichion ei gyfarpar mewn set meicroffon ar wahân, trosglwyddiad radio yn ôl pob tebyg, ac ar 20 Chwefror 1880 dangosodd hynny i wŷr y Gymdeithas Frenhinol.

Meicroffon rhoden garbon Hughes, 1878
Meicroffon rhoden garbon Hughes, 1878 · Llun: From Thomas Gray, 1888, Public domain, Wikimedia Commons

Anrhydeddau a rhoddion#

Fe’i gwnaed yn Gymrawd y Gymdeithas Frenhinol ym mis Mehefin 1880 ac enillodd ei Medal Frenhinol yn 1885, a rhoddwyd ei Medal Hughes yn ei enw er 1902. Bu farw yn Llundain ar 22 Ionawr 1900 a gadawodd y rhan fwyaf o’i ffortiwn, £473,034, i bedwar ysbyty yn Llundain.

Y plac glas i David Edward Hughes yn Great Portland Street, Llundain
Y plac glas i David Edward Hughes yn Great Portland Street, Llundain · Llun: Spudgun67, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Y bobl

1831–1900

David Edward Hughes

Dyfeisiwr y meicroffon (wedi’i gofnodi)

Dyfeisiwr o deulu o Gorwen a adeiladodd y meicroffon carbon yn 1878 ac a oedd y cyntaf i anfon a derbyn tonnau radio, yn 1879.

David Edward Hughes

Cyn ac wedyn

  1. Myfanwy

    Mae Joseph Parry o Ferthyr, a fu’n fachgen yn y ffwrneisi pwdlo, yn cyfansoddi Myfanwy, ymhlith y caneuon Cymraeg mwyaf poblogaidd.

    Myfanwy
  2. Cymdeithas Bêl-droed Cymru

    Sefydlir Cymdeithas Bêl-droed Cymru yn Wrecsam ac mae Cymru’n chwarae’r Alban yn ei gêm ryngwladol gyntaf, y trydydd tîm cenedlaethol hynaf yn y byd.

    Cymdeithas Bêl-droed Cymru
  3. Cranogwen yn golygu Y Frythones

    Mae Sarah Jane Rees, Cranogwen, merch y capten llong a fu’n dysgu morwriaeth, yn dod yn olygydd Y Frythones, cylchgrawn Cymraeg i fenywod.

    Cranogwen yn golygu Y Frythones
  4. Tre’r Sosban

    Mae Llanelli yn gwneud cymaint o dunplat y byd nes ei galw’n Tinopolis. Mae ei chefnogwyr rygbi yn dal i ganu Sosban Fach.

    Tre’r Sosban

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf