Ellis Wynne
Awdur Gweledigaetheu y Bardd Cwsc (wedi’i gofnodi)Y clerigwr o Feirionnydd y mae ei Weledigaetheu y Bardd Cwsc (1703) yn un o glasuron mawr rhyddiaith Gymraeg.
Ellis Wynne

Hanes Cymru / Llinell amser / Oes yr Adfywiad
1703
Mae Ellis Wynne yn cyhoeddi gweledigaeth ffyrnig a doniol o’r byd, angau ac uffern, un o glasuron rhyddiaith Gymraeg.
Llun: Wyneb-ddalen argraffiad cyntaf Gweledigaetheu y Bardd Cwsc, 1703 · Ellis Wynne; photograph by Christie’s, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons
Yn 1703 cyhoeddodd Ellis Wynne o’r Lasynys ger Harlech Weledigaetheu y Bardd Cwsc yn Llundain. Byddai’n dod yn un o glasuron yr iaith Gymraeg.FfynonellauEllis Wynne ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 7 Mawrth 1671 yn Lasynys Fawr ger Harlech; yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, o 1692; ordeiniwyd yn offeiriad yn 1704; addaswyd y Gweledigaetheu, a gyhoeddwyd gyntaf yn Llundain yn 1703, o fersiwn Saesneg Syr Roger L’Estrange o Sueños Quevedo, a rhoddant ddarluniau ffyrnig o ddrygau’r oes; mae’r llyfr yn glasur Cymraeg; ar yr wynebddalen mae Y Rhann Gyntaf; rhoddodd hefyd Holy Living Jeremy Taylor yn Gymraeg yn 1701, ac ysgrifennodd emynau.Wynne, Ellis (1670/1–1734), cleric, and author of an outstanding Welsh prose classic ↗Syr William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, 1959 (Saesneg)Argraffwyd Gweledigaetheu y Bardd Cwsc gyntaf yn Llundain yn 1703; erbyn 1932 roedd o leiaf 32 argraffiad wedi ymddangos, ac o leiaf dri chyfieithiad Saesneg; bu Wynne yn dal Llandanwg gyda Llanbedr o 1705 hyd 1711, yna Llanfair ger Harlech o Orffennaf 1711 hyd ei farw ar 13 Gorffennaf 1734, ac fe’i claddwyd dan yr allor yno.
| Cyhoeddwyd | Llundain, 1703 |
|---|---|
| Awdur | Ellis Wynne o’r Lasynys |
| Argraffiadau | O leiaf 32 erbyn 1932 |
Cymerodd Wynne ei batrwm o Sueños yr awdur Sbaenaidd Quevedo, yn Saesneg Syr Roger L’Estrange, a’i ysgrifennu o’r newydd yn Gymraeg. Mae ei weledigaethau’n rhoi darluniau ffyrnig o ddrygau ei oes, pechodau a ffolinebau ei ddydd ei hun.FfynhonnellEllis Wynne ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 7 Mawrth 1671 yn Lasynys Fawr ger Harlech; yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, o 1692; ordeiniwyd yn offeiriad yn 1704; addaswyd y Gweledigaetheu, a gyhoeddwyd gyntaf yn Llundain yn 1703, o fersiwn Saesneg Syr Roger L’Estrange o Sueños Quevedo, a rhoddant ddarluniau ffyrnig o ddrygau’r oes; mae’r llyfr yn glasur Cymraeg; ar yr wynebddalen mae Y Rhann Gyntaf; rhoddodd hefyd Holy Living Jeremy Taylor yn Gymraeg yn 1701, ac ysgrifennodd emynau.
Ar yr wynebddalen mae Y Rhann Gyntaf.FfynhonnellEllis Wynne ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 7 Mawrth 1671 yn Lasynys Fawr ger Harlech; yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, o 1692; ordeiniwyd yn offeiriad yn 1704; addaswyd y Gweledigaetheu, a gyhoeddwyd gyntaf yn Llundain yn 1703, o fersiwn Saesneg Syr Roger L’Estrange o Sueños Quevedo, a rhoddant ddarluniau ffyrnig o ddrygau’r oes; mae’r llyfr yn glasur Cymraeg; ar yr wynebddalen mae Y Rhann Gyntaf; rhoddodd hefyd Holy Living Jeremy Taylor yn Gymraeg yn 1701, ac ysgrifennodd emynau.

Ganed Wynne yn Lasynys Fawr ar 7 Mawrth 1671 ac aeth i Goleg Iesu, Rhydychen, yn 1692. Wedi ei ordeinio’n offeiriad yn 1704, gwasanaethodd Landanwg a Llanbedr, ac o 1711 Lanfair ger Harlech. Rhoddodd hefyd Holy Living Jeremy Taylor yn Gymraeg ac ysgrifennu emynau.FfynonellauEllis Wynne ↗Wikipedia (Saesneg)Ganed ar 7 Mawrth 1671 yn Lasynys Fawr ger Harlech; yng Ngholeg Iesu, Rhydychen, o 1692; ordeiniwyd yn offeiriad yn 1704; addaswyd y Gweledigaetheu, a gyhoeddwyd gyntaf yn Llundain yn 1703, o fersiwn Saesneg Syr Roger L’Estrange o Sueños Quevedo, a rhoddant ddarluniau ffyrnig o ddrygau’r oes; mae’r llyfr yn glasur Cymraeg; ar yr wynebddalen mae Y Rhann Gyntaf; rhoddodd hefyd Holy Living Jeremy Taylor yn Gymraeg yn 1701, ac ysgrifennodd emynau.Wynne, Ellis (1670/1–1734), cleric, and author of an outstanding Welsh prose classic ↗Syr William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, 1959 (Saesneg)Argraffwyd Gweledigaetheu y Bardd Cwsc gyntaf yn Llundain yn 1703; erbyn 1932 roedd o leiaf 32 argraffiad wedi ymddangos, ac o leiaf dri chyfieithiad Saesneg; bu Wynne yn dal Llandanwg gyda Llanbedr o 1705 hyd 1711, yna Llanfair ger Harlech o Orffennaf 1711 hyd ei farw ar 13 Gorffennaf 1734, ac fe’i claddwyd dan yr allor yno.
Bu farw ar 13 Gorffennaf 1734 ac mae’n gorwedd dan allor eglwys Llanfair.FfynhonnellWynne, Ellis (1670/1–1734), cleric, and author of an outstanding Welsh prose classic ↗Syr William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, 1959 (Saesneg)Argraffwyd Gweledigaetheu y Bardd Cwsc gyntaf yn Llundain yn 1703; erbyn 1932 roedd o leiaf 32 argraffiad wedi ymddangos, ac o leiaf dri chyfieithiad Saesneg; bu Wynne yn dal Llandanwg gyda Llanbedr o 1705 hyd 1711, yna Llanfair ger Harlech o Orffennaf 1711 hyd ei farw ar 13 Gorffennaf 1734, ac fe’i claddwyd dan yr allor yno.

Roedd o leiaf 32 argraffiad wedi ymddangos erbyn 1932, ac fe’i rhoddwyd yn Saesneg o leiaf deirgwaith.FfynhonnellWynne, Ellis (1670/1–1734), cleric, and author of an outstanding Welsh prose classic ↗Syr William Llewelyn Davies, Y Bywgraffiadur Cymreig, 1959 (Saesneg)Argraffwyd Gweledigaetheu y Bardd Cwsc gyntaf yn Llundain yn 1703; erbyn 1932 roedd o leiaf 32 argraffiad wedi ymddangos, ac o leiaf dri chyfieithiad Saesneg; bu Wynne yn dal Llandanwg gyda Llanbedr o 1705 hyd 1711, yna Llanfair ger Harlech o Orffennaf 1711 hyd ei farw ar 13 Gorffennaf 1734, ac fe’i claddwyd dan yr allor yno.
Ffynonellau a darllen pellach
Y clerigwr o Feirionnydd y mae ei Weledigaetheu y Bardd Cwsc (1703) yn un o glasuron mawr rhyddiaith Gymraeg.
Ellis WynneMae Stephen Hughes yn cyhoeddi penillion y Ficer Rhys Prichard fel Canwyll y Cymry, un o’r llyfrau Cymraeg a ddarllenwyd fwyaf am ddwy ganrif.
Canwyll y CymryMae Crynwyr o Gymru sy’n ffoi rhag erledigaeth yn ymgartrefu ym Mhensylfania. Mae enwau lleoedd fel Bryn Mawr a Merion yn dal i nodi’r tir a brynwyd ganddynt.
Y Tir CymreigMae Archaeologia Britannica Edward Lhuyd yn dangos bod Cymraeg, Llydaweg, Cernyweg, Gwyddeleg a Gaeleg yn un teulu o ieithoedd.
Lhuyd yn dangos bod gan y Gymraeg chwaer-ieithoeddMae Theophilus Evans yn cyhoeddi Drych y Prif Oesoedd, hanes balch y Cymry a ddarllenwyd am genedlaethau.
Drych y Prif OesoeddYsgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf