Hanes Cymru / Llinell amser / Y Gymru Ddiwydiannol

1881

Undeb Rygbi Cymru

Daw clybiau ynghyd yng Nghastell-nedd i ffurfio Undeb Rygbi Cymru. Daw rygbi’n gêm y cymoedd a’r genedl.

Llun: Tîm rygbi cyntaf Cymru, cyn y gêm yn erbyn Lloegr, 19 Chwefror 1881 · Unknown photographer, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 12 Mawrth 1881 cyfarfu un ar ddeg o glybiau yng Ngwesty’r Castell yng Nghastell-nedd a sefydlu’r Welsh Football Union, Undeb Rygbi Cymru heddiw.

Sefydlwyd12 Mawrth 1881
BleGwesty’r Castell, Castell-nedd
Clybiau sylfaen11
Heddiw320 o glybiau’n aelodau

Richard Mullock o Gasnewydd#

Gwaith Richard Mullock o Glwb Athletau Casnewydd oedd y cyfarfod, a fe hefyd a drefnodd y gêm gyntaf yn erbyn Lloegr.

Gwesty’r Castell, Castell-nedd, lle sefydlwyd yr undeb
Gwesty’r Castell, Castell-nedd, lle sefydlwyd yr undeb · Llun: Darren Wyn Rees, CC BY 3.0, Wikimedia Commons

Y gêm ryngwladol gyntaf#

Chwaraewyd y gêm honno ar 19 Chwefror 1881, ac enillodd Lloegr o saith gôl, gôl adlam a chwe chais i ddim.

Gêm y genedl#

Cymerodd yr undeb yr enw Undeb Rygbi Cymru yn 1934. Heddiw mae ganddo 320 o glybiau’n aelodau ac ef sy’n berchen ar Stadiwm y Mileniwm, 74,500 o seddau, yng Nghaerdydd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Brwydrau a dogfennau’r cyfnod

Cyn ac wedyn

  1. Tre’r Sosban

    Mae Llanelli yn gwneud cymaint o dunplat y byd nes ei galw’n Tinopolis. Mae ei chefnogwyr rygbi yn dal i ganu Sosban Fach.

    Tre’r Sosban
  2. Deddf Cau ar y Sul

    Y Ddeddf Seneddol gyntaf ers y Tuduriaid i drin Cymru fel cenedl ar wahân.

    Deddf Cau ar y Sul
  3. Colegau yng Nghaerdydd a Bangor

    Mae colegau prifysgol yn agor yng Nghaerdydd a Bangor, wedi’u codi’n rhannol gyda cheiniogau a roddwyd gan chwarelwyr, glowyr a chynulleidfaoedd capel.

    Colegau yng Nghaerdydd a Bangor
  4. Dr William Price ac amlosgi

    Mae Dr William Price o Lantrisant yn amlosgi ei fab bychan ar fryn. Mae’r llys yn dyfarnu bod amlosgi yn gyfreithlon, gan agor y ffordd iddo ledled Prydain.

    Dr William Price ac amlosgi

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf