Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid

1612

Thomas Button ym Mae Hudson

Mae Thomas Button o Lwyneliddon yn hwylio i Fae Hudson i chwilio am Fwlch y Gogledd-orllewin ac yn gaeafu yn aber afon a enwodd yn Nelson.

Llun: Syr Thomas Button · Unidentified painter, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ym mis Ebrill 1612 hwyliodd Thomas Button o Forgannwg gyda’r llongau Resolution a Discovery i ddod o hyd i’r fforiwr coll Henry Hudson ac i Fwlch y Gogledd-orllewin. Croesodd Fae Hudson a gaeafu wrth geg afon fawr.

HwylioddEbrill 1612
LlongauResolution a Discovery
EnwoddAfon Nelson a New Wales

Cymru Newydd#

Button oedd pedwerydd mab Miles Button o Worlton ym Morgannwg. Gaeafodd lle saif Port Nelson heddiw, ac enwodd yr afon yn Nelson ar ôl meistr ei long, a fu farw.

Hawliodd arfordir gorllewinol Bae Hudson a’i enwi’n New Wales, Cymru Newydd.

Afon Nelson, a enwyd gan Button, o’r awyr
Afon Nelson, a enwyd gan Button, o’r awyr · Llun: US Mission Canada, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Llyngesydd#

Collwyd y Resolution i’r rhew, ac ni chafwyd Hudson na’r bwlch. Ond daeth Button adref, fe’i hurddwyd yn farchog ar 30 Awst 1616, a daeth yn Llyngesydd Glannau Iwerddon. Fe’i claddwyd yn St Margaret’s, Westminster, ym mis Ebrill 1634.

Cyn ac wedyn

  1. Y Beibl Cymraeg

    Mae cyfieithiad William Morgan yn gosod safon y Gymraeg lenyddol ac yn helpu’r iaith i oroesi.

    Y Beibl Cymraeg
  2. Gramadeg Siôn Dafydd Rhys

    Mae Siôn Dafydd Rhys, meddyg a fu’n astudio yn yr Eidal, yn cyhoeddi gramadeg Lladin mawr o’r Gymraeg i ddangos cyfoeth yr iaith i ysgolheigion ledled Ewrop.

    Gramadeg Siôn Dafydd Rhys
  3. Yr Afon Newydd

    Mae Hugh Myddelton o Ddinbych yn agor yr Afon Newydd, gan ddod â dŵr glân ddeugain milltir i Lundain.

    Yr Afon Newydd
  4. Diwygio’r Beibl

    Mae’r Esgob Richard Parry a John Davies, Mallwyd, yn diwygio Beibl William Morgan. Darllenir eu fersiwn mewn cartrefi Cymraeg am dros 350 o flynyddoedd.

    Diwygio’r Beibl

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf