Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru’r Tuduriaid a’r Stiwartiaid

1620

Diwygio’r Beibl

Mae’r Esgob Richard Parry a John Davies, Mallwyd, yn diwygio Beibl William Morgan. Darllenir eu fersiwn mewn cartrefi Cymraeg am dros 350 o flynyddoedd.

Llun: Yr Esgob Richard Parry ar Gofeb y Cyfieithwyr yn Llanelwy · Llywelyn2000, CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Yn 1620 cyhoeddwyd Beibl Cymraeg diwygiedig, gwaith Richard Parry, esgob Llanelwy, a’i frawd-yng-nghyfraith John Davies, rheithor Mallwyd.

Cyhoeddwyd1620
DiwygwyrYr Esgob Richard Parry a Dr John Davies, Mallwyd
Yn seiliedig arFeibl William Morgan, 1588

Coethi Cymraeg Morgan#

Wedi i William Morgan farw yn 1604, cymerodd Parry a Davies ei Feibl eto. Coethwyd ei Gymraeg llenyddol a’i dwyn yn nes at Fersiwn Saesneg y Brenin Iago 1611.

Credir mai John Davies, un o ysgolheigion mawr Cymru, oedd prif olygydd y gwaith.

Tudalen o destun 1620, fel yr argreffid ef o hyd yn 1900
Tudalen o destun 1620, fel yr argreffid ef o hyd yn 1900 · Llun: William Morgan, Richard Parry and John Davies, Public domain, Wikimedia Commons

Beibl i’r aelwyd#

Ddeng mlynedd yn ddiweddarach, yn 1630, daeth Y Beibl Bach, Beibl Cymraeg llai o faint i’w ddefnyddio ar yr aelwyd.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

c. 1545–1604

William Morgan

Esgob a chyfieithydd (wedi’i gofnodi)

Cyfieithodd y Beibl cyfan i’r Gymraeg yn 1588. Daeth ei ryddiaith yn safon i’r Gymraeg ysgrifenedig.

William Morgan
c. 1567–1644

Dr John Davies, Mallwyd

Ysgolhaig mwyaf y Gymraeg (wedi’i gofnodi)

Rheithor Mallwyd a ysgrifennodd ramadeg mawr 1621 a geiriadur 1632, ac a helpodd i ddiwygio Beibl Cymraeg 1620.

Dr John Davies, Mallwyd

Cyn ac wedyn

  1. Thomas Button ym Mae Hudson

    Mae Thomas Button o Lwyneliddon yn hwylio i Fae Hudson i chwilio am Fwlch y Gogledd-orllewin ac yn gaeafu yn aber afon a enwodd yn Nelson.

    Thomas Button ym Mae Hudson
  2. Yr Afon Newydd

    Mae Hugh Myddelton o Ddinbych yn agor yr Afon Newydd, gan ddod â dŵr glân ddeugain milltir i Lundain.

    Yr Afon Newydd
  3. Y salmau ar gân

    Mae Edmwnd Prys yn cyhoeddi’r Salmau ar fesur Cymraeg fel y gall cynulleidfaoedd cyfan eu canu. Cenir rhai ohonynt hyd heddiw.

    Y salmau ar gân
  4. Y Beibl Bach

    Argreffir Beibl Cymraeg rhad, maint poced, fel y gall teuluoedd, nid eglwysi’n unig, fod yn berchen arno.

    Y Beibl Bach

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf