Yn 1276 cyhoeddodd Edward I Lywelyn yn wrthryfelwr a chasglu byddin enfawr. Yn Nhachwedd 1277, yn Aberconwy, gwnaeth Llywelyn heddwch. Cadwodd ei deitl, ond collodd y rhan fwyaf o’i diroedd.FfynhonnellTreaty of Aberconwy ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1276 cyhoeddodd Edward I Lywelyn yn wrthryfelwr a chasglu byddin enfawr; erbyn haf 1277 roedd ei luoedd yng nghanol Gwynedd, a chymerodd ei wŷr gynhaeaf Môn; arwyddwyd y cytundeb ar 10 Tachwedd 1277; caniatawyd i Lywelyn gadw’r teitl Tywysog Cymru ond cadwodd ran orllewinol Gwynedd yn unig; aeth y rhan ddwyreiniol i Edward ac i Ddafydd, brawd Llywelyn; caniataodd Edward ei briodas ag Elinor de Montfort yn 1278.
| Pryd | 10 Tachwedd 1277 |
|---|---|
| Ble | Aberconwy |
| Cadw | Y teitl Tywysog Cymru a Gwynedd i’r gorllewin o Gonwy |
Cynhaeaf Môn#
Erbyn haf 1277 roedd lluoedd Edward yng nghanol Gwynedd. Cymerodd ei wŷr gynhaeaf Môn a gadael Llywelyn a’i wŷr heb fwyd.FfynhonnellTreaty of Aberconwy ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1276 cyhoeddodd Edward I Lywelyn yn wrthryfelwr a chasglu byddin enfawr; erbyn haf 1277 roedd ei luoedd yng nghanol Gwynedd, a chymerodd ei wŷr gynhaeaf Môn; arwyddwyd y cytundeb ar 10 Tachwedd 1277; caniatawyd i Lywelyn gadw’r teitl Tywysog Cymru ond cadwodd ran orllewinol Gwynedd yn unig; aeth y rhan ddwyreiniol i Edward ac i Ddafydd, brawd Llywelyn; caniataodd Edward ei briodas ag Elinor de Montfort yn 1278.

Yr amodau#
Caniatawyd i Lywelyn gadw’r teitl Tywysog Cymru, gyda rhan orllewinol Gwynedd. Aeth y tiroedd dwyreiniol i’r brenin ac i Ddafydd, brawd Llywelyn. Rhyddhawyd ei frawd Owain Goch wedi tua ugain mlynedd.FfynonellauTreaty of Aberconwy ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1276 cyhoeddodd Edward I Lywelyn yn wrthryfelwr a chasglu byddin enfawr; erbyn haf 1277 roedd ei luoedd yng nghanol Gwynedd, a chymerodd ei wŷr gynhaeaf Môn; arwyddwyd y cytundeb ar 10 Tachwedd 1277; caniatawyd i Lywelyn gadw’r teitl Tywysog Cymru ond cadwodd ran orllewinol Gwynedd yn unig; aeth y rhan ddwyreiniol i Edward ac i Ddafydd, brawd Llywelyn; caniataodd Edward ei briodas ag Elinor de Montfort yn 1278.Battle of Bryn Derwin ↗Wikipedia (Saesneg)Mehefin 1255, ym Mwlch Derwin yn Eifionydd; Llywelyn ap Gruffudd yn erbyn ei frodyr Owain Goch a Dafydd; ers 1247 roedd Gwynedd i’r gorllewin o Gonwy wedi’i rhannu rhyngddynt gan Gytundeb Woodstock; ni pharodd y frwydr fwy nag awr; enillodd Llywelyn a charcharwyd y ddau frawd, Dafydd yn cael ei ryddhau’n fuan ac Owain yn 1277 wedi tua ugain mlynedd; adenillodd ymgyrchoedd Llywelyn yn 1257 ac 1260 diroedd a gollwyd.
Heddwch am ychydig#
Y flwyddyn ganlynol caniataodd Edward i Lywelyn briodi Elinor de Montfort, a theyrnasodd Llywelyn yn ei flaen yng Ngwynedd fel Tywysog Cymru.FfynhonnellTreaty of Aberconwy ↗Wikipedia (Saesneg)Yn 1276 cyhoeddodd Edward I Lywelyn yn wrthryfelwr a chasglu byddin enfawr; erbyn haf 1277 roedd ei luoedd yng nghanol Gwynedd, a chymerodd ei wŷr gynhaeaf Môn; arwyddwyd y cytundeb ar 10 Tachwedd 1277; caniatawyd i Lywelyn gadw’r teitl Tywysog Cymru ond cadwodd ran orllewinol Gwynedd yn unig; aeth y rhan ddwyreiniol i Edward ac i Ddafydd, brawd Llywelyn; caniataodd Edward ei briodas ag Elinor de Montfort yn 1278.
Ffynonellau a darllen pellach
Coflein: cofnod cenedlaethol y safle hwn ↗Cadw: cofnod yr adeilad rhestredig ↗Wicipedia ↗





