Hanes Cymru / Llinell amser / Cymru Glyndŵr

14 Gorffennaf 1404

Cytundeb rhwng Cymru a Ffrainc

Ym Mharis, mae llysgenhadon Owain Glyndŵr, Gruffudd Young a John Hanmer, yn selio cytundeb cynghrair â Siarl VI o Ffrainc.

Llun: Siarl VI, brenin Ffrainc, mewn llawysgrif o Ddeialogau Pierre Salmon · Attributed to the Mazarine Master, Parth cyhoeddus · Wikimedia Commons

Gwrando ar y dudalen hon 1 munud · Darllenir gan Nia, un o leisiau cyfrifiadurol Microsoft

Ar 14 Gorffennaf 1404, ym Mharis, seliodd cenhadon Owain gytundeb cynghrair â Siarl VI, brenin Ffrainc. Roedd tywysog o Gymro wedi gwneud cynghrair â brenin Ffrainc.

SeliwydParis, 14 Gorffennaf 1404
CenhadonGruffudd Young a John Hanmer
GydaSiarl VI, brenin Ffrainc

Y cenhadon#

Ym mis Mai, yn Nolgellau, roedd Owain wedi gwneud Gruffudd Young yn ganghellor a John Hanmer yn llysgennad arbennig. Gŵr eglwysig o esgobaethau Bangor a Thyddewi oedd Young, ac aeth i Baris i drafod y gynghrair.

Y sêl ym Mharis#

Mae llythyr diweddarach Owain at frenin Ffrainc, Llythyr Pennal, wedi’i selio â’i sêl, yn cael ei gadw o hyd yn archifau cenedlaethol Ffrainc.

Sêl fawredd Owain Glyndŵr, a gedwir yn archifau cenedlaethol Ffrainc
Sêl fawredd Owain Glyndŵr, a gedwir yn archifau cenedlaethol Ffrainc · Llun: Archives nationales (France), CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons

Cymorth o Ffrainc#

Daeth y cytundeb â milwyr Ffrainc i Gymru. Yn haf 1405 glaniodd byddin fawr o Ffrainc yn Aberdaugleddau i ymladd wrth ochr Owain.

Ffynonellau a darllen pellach

Wicipedia ↗

Y bobl

c. 1359–c. 1415

Owain Glyndŵr

Tywysog Cymru (wedi’i gofnodi)

Tywysog Cymru, a ryddhaodd bron y wlad gyfan, a gynhaliodd senedd ym Machynlleth ac a ysgrifennodd fel un cydradd at frenhinoedd yr Alban a Ffrainc. Ni chafodd ei ddal na’i fradychu erioed.

Owain Glyndŵr

Cyn ac wedyn

  1. Owain yn ysgubo’r de

    Mae Glyndŵr yn ymdeithio drwy ddyffryn Tywi, gan gipio cestyll o Lanymddyfri i Gaerfyrddin.

    Owain yn ysgubo’r de
  2. Senedd Machynlleth

    Coronir Glyndŵr ac mae’n galw senedd Gymreig ynghyd. Mae’n ceisio cynghrair â Ffrainc.

    Senedd Machynlleth
  3. Harlech ac Aberystwyth

    Mae Owain Glyndŵr yn cipio cestyll mawr Harlech ac Aberystwyth. Daw Harlech yn llys ac yn gartref iddo.

    Harlech ac Aberystwyth
  4. Y Cytundeb Tridarn

    Mae Glyndŵr, Mortimer ac Iarll Northumberland yn cytuno i rannu’r deyrnas: Cymru fwy i Owain, yn ymestyn at afonydd Hafren, Trent a Mersi, de Lloegr i Mortimer a’r gogledd i Percy. Mae milwyr Ffrengig yn glanio yn Aberdaugleddau i helpu.

    Y Cytundeb Tridarn

Ysgrifennwyd gan Ifan Diweddarwyd ddiwethaf